Yazı Detayı
17 Mayıs 2019 - Cuma 07:44 Bu yazı 206 kez okundu
 
ABD-Çin Ticaret Savaşları
Dr.İsmail Kemal
ismailkemal65@gmail.com
 
 

ABD ile Çin arasında giderek kızışmakta olan ticaret savaşları sadece bu iki ülkeyi değil dünya ekonomisini de yakından ilgilendiriyor. ABD ve Çin dünyanın en büyük iki ekonomisi. İki dev arasındaki mücadele dünya ticaretini de etkileyecektir. Dünya çapında bir çok ürünün fiyatı artabilir. BBC Türkçe “ABD-Çin ticaret savaşı, geçen yıl boyunca mali piyasalarda büyük belirsizliklere neden oldu. Bu belirsizlik dünya çapında yatırımcı güvenini olumsuz etkiledi, kimi kayıplara neden oldu” diye yazdı. Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD ile Çin arasındaki gerginlik nedeniyle 2019 tahminlerini küçültmek zorunda kaldığını açıkladı. IMF Başkan Yardımcısı David Lipton, “ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşları küresel istikrar için en büyük riski oluşturuyor” dedi.

 

Çin hızla yükselen bir güç. ABD bu yükselişten korkuyor ve Çin’in yükselişini yavaşlatmaya çalışıyor. Uluslararası sistemde hakim olan güçle yükselen güç arasındaki kavga tarihte hep savaşlara yol açmıştı. Uluslararası ilişkiler teorisinde realist okul bu tür mücadelelere özel önem verir. Ekonomik olarak ABD’yi geride bırakacak Çin ile ABD arasındaki rekabet nasıl bir yol izleyecek? Çin sadece ekonomik olarak değil, askeri olarak da hızla güçleniyor. Kendi bölgesinde hegemon güç olmaya çalışıyor. ABD bunu engellemeye çalışıyor. Ticaret savaşları iki dev arasındaki rekabetin sadece bir yüzü.

 

Çin’e karşı ticaret savaşlarını başlatan Donald Trump oldu. ABD, Temmuz 2018’de Çin’den ithal edilen 53 milyar dolar değerindeki ürünün gümrük tarifesini yüzde 10’dan yüzde 25’e çıkardı. Bunu yeni hamleler izledi. Tabii Çin de kendi önlemlerini almaya başladı. Çin, ticaret savaşlarını istemiyor ama sessiz kalması mümkün değil. Çin Komünist Partisi’nin yayın organlarından Global Times “Çin bir ticaret savaşına dahil edilmek istemiyor. Ancak, Trump hükümeti Çin’in yüksek teknolojili gelişimini frenlemek ve yüksek teknoloji endüstrisini marjinalize etmek istiyorsa, mesele başka bir hal alacaktır” diye yazmıştı. İki ülke bir yandan ticaret müzakereleri yapıyor, diğer yandan da zaman zaman gümrük vergilerini artırıyorlar. Son hamle ABD’den geldi. ABD 200 milyar dolarlık Çin ürününe yönelik gümrük vergisini yüzde 25'e çıkardı. Bu oran daha önce yüzde 10 olarak uygulanıyordu. Çin de karşılık olarak 60 milyar dolarlık ABD malından aldığı gümrük vergisini yüzde 8'den yüzde 25'e yükseltti. Bunun üzerine borsalarda düşüş yaşandı. Çin para birimi Renminbi değer kaybetti. Karşılıklı alınan bu kararların 2020'ye kadar küresel ekonomiye yüzde 0.3 negatif etki yapması bekleniyor. Bu işin sonunun nereye varacağı meçhul. Peki, ticaret savaşlarının kazananı olabilir mi? İktisatçı Gregory Daco “Ticaret savaşlarının kazananı olmuyor, kenardan izleyenler bile zarar ediyor” diyor. ABD’de özellikle tarım sektörü ticaret savaşları nedeniyle zorlanıyor. Çiftçiler öfkeli. Bu durum Cumhuriyetçi Parti içinde bölünmelere neden oluyor. Trump bunları hesaba katmak zorunda.  

 

Aradaki gerginliğe rağmen ABD-Çin ticaret müzakereleri kopmuş değil. Şimdi bir durgunluk var. Kısa süre önce müzakerelerden iyimser beklentiler vardı ama bu gerçekleşmedi. Müzakereler devam ettiği sürece anlaşma, uzlaşı olasılığı da devam ediyor. Belli ki bu müzakereler kısa zamanda sonuca ulaşmayacak. Aradaki gerginlik daha da artabilir. Gerginlikler devam ettiği sürece hem iki ülkenin ekonomileri, hem de dünya ekonomisi olumsuz yönde etkilenecek. Trump, iyimser bir tablo çizmeye çalışıyor, kısa sürede sonuca ulaşılabileceğini iddia ediyor ama ikna edici olduğu söylenemez. Önümüzdeki haftalarda bir ABD ticaret heyeti Çin’e gidecek. Donald Trump, Haziran sonuna doğru Japonya’da yapılacak G20 zirvesinde Çin lideri Xi Jinping ile görüşecek. Trump, Çin’in anlaşma istediğini söylüyor ama kendisi ticaret savaşlarını kazanma peşinde. Çin buna izin verir mi? Vermez. Ticaret savaşları her iki tarafa da acı veriyor. Trump ülkesinin bu acıya dayanabileceğine inanıyor. Göreceğiz.

 

Dünya, özellikle Avrupa Birliği ABD-Çin ticaret savaşlarını yakından izliyor. Avrupalılar durumdan endişeli. Avrupa Birliği, 18 Mayıs’ta ABD’nin Avrupa’dan ithal edilen arabalara uyguladığı gümrük tarifelerini artırma kararını erteleyip ertelemeyeceğini merak ediyor. Ertelemezse karşı önlemler alacak. ABD-Avrupa ticaret savaşları da başlayabilir. Uluslararası ticaret alanındaki bu gelişmeler elbette Türkiye’yi de ilgilendiriyor. Kurallı ticaret düzenini alt üst eden Trump akıllı davranırsa Çin’le müzakereleri bir sonuca bağlamalı. Aksi durum herkesin aleyhine olacak. Korumacılık çıkış yolu değildir. Kurallı serbest ticaret dünyada refahı artırmıştı. Şimdi Trump herşeyi tersyüz ediyor. ABD ve Çin uçurumun kenarından geri çekilmeyi başaramazlarsa işimiz zor.

 
Etiketler: ABD-Çin, Ticaret, Savaşları,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
13 Eylül 2019
Demokrasinin Sonu mu?
233 Okunma.
09 Eylül 2019
Kaftancıoğlu’ndan Çok Korkmuşlar
450 Okunma.
06 Eylül 2019
Brexit Kazanı Fokur Fokur
369 Okunma.
02 Eylül 2019
İngiliz Demokrasisine Darbe
382 Okunma.
30 Ağustos 2019
Afganistan’da Barış Olacak Mı?
394 Okunma.
25 Ağustos 2019
Kritik G7 Zirvesi
435 Okunma.
23 Ağustos 2019
Enerjide Geçiş Dönemi
278 Okunma.
18 Ağustos 2019
Keşmir Krizi Büyüyor
524 Okunma.
16 Ağustos 2019
Protestolar: Hong Kong, Rusya
288 Okunma.
12 Ağustos 2019
AB’nin Zayıf Halkası İtalya
131 Okunma.
09 Ağustos 2019
Su Stresi Artarken
200 Okunma.
05 Ağustos 2019
Çin ve Dünyamız
199 Okunma.
29 Temmuz 2019
Mitsodakis Gelirken
139 Okunma.
25 Temmuz 2019
Boris Johnson Dönemi
71 Okunma.
21 Temmuz 2019
Körfez’de Sular Isınırken
85 Okunma.
19 Temmuz 2019
Dünyada Enerji Durumu
132 Okunma.
15 Temmuz 2019
S-400 Füzeleri Varırken
139 Okunma.
12 Temmuz 2019
Türkiye Niçin Yalnız?
144 Okunma.
07 Temmuz 2019
Yunanistan Sandık Başında
120 Okunma.
04 Temmuz 2019
Aşırı Sıcaklar
100 Okunma.
30 Haziran 2019
G20 Zirvesine Bakış
102 Okunma.
24 Haziran 2019
Dünya Nüfus Beklentisi
155 Okunma.
21 Haziran 2019
Mursi’nin Öldürülmesi
108 Okunma.
17 Haziran 2019
Körfezde Tehlikeli Gerginlik
176 Okunma.
14 Haziran 2019
S-400, F-35 Krizi
152 Okunma.
10 Haziran 2019
Sudan’da Tiananmen
180 Okunma.
07 Haziran 2019
Ortadoğu’yu Şekillendiren Savaş
148 Okunma.
02 Haziran 2019
Tiananmen Meydanı
163 Okunma.
31 Mayıs 2019
“Yüzyılın Şakası”
209 Okunma.
27 Mayıs 2019
Theresa May: Yolun Sonu
219 Okunma.
25 Mayıs 2019
Felakete Doğru mu?
180 Okunma.
20 Mayıs 2019
Müslüman Kardeşler Terörist mi?
266 Okunma.
12 Mayıs 2019
İran’la Savaş mı?
256 Okunma.
10 Mayıs 2019
Biyolojik Çeşitlilik Tehlikede
221 Okunma.
06 Mayıs 2019
Demokrasinin Performansı
169 Okunma.
02 Mayıs 2019
Silahlanma Yarışları
195 Okunma.
26 Nisan 2019
Sri Lanka Katliamı
233 Okunma.
22 Nisan 2019
Komedyen Devlet Başkanı
261 Okunma.
19 Nisan 2019
Notre Dame Trajedisi
235 Okunma.
15 Nisan 2019
Sudan: Mücadeleye Devam
230 Okunma.
12 Nisan 2019
Dünyanın En İlginç Seçimleri
270 Okunma.
08 Nisan 2019
Netanyahu’nun Kaderi
286 Okunma.
05 Nisan 2019
NATO 70 Yaşında
333 Okunma.
01 Nisan 2019
Theresa May’in Sonu
300 Okunma.
29 Mart 2019
Cezayir, Sudan: Demokratik Değişim Yakın Mı?
287 Okunma.
25 Mart 2019
Kazakistan’da Siyasi Değişim (Mi?)
264 Okunma.
22 Mart 2019
Katliam ve Seçimler
314 Okunma.
17 Mart 2019
Yeni Zelanda Katliamı
392 Okunma.
14 Mart 2019
İngiltere: Bundan Sonra Ne Olacak?
341 Okunma.
10 Mart 2019
Brexit: Kritik Hafta
395 Okunma.
07 Mart 2019
Macron Ne Diyor?
426 Okunma.
04 Mart 2019
Hindistan Ve Pakistan Ateşle Oynamamalı
392 Okunma.
02 Mart 2019
Ah Brexit, Vah Brexit
379 Okunma.
25 Şubat 2019
Böcekler ve Geleceğimiz
456 Okunma.
22 Şubat 2019
Gitmeyi Bilmeyen Liderler
524 Okunma.
19 Şubat 2019
Münih Güvenlik Konferansı
729 Okunma.
14 Şubat 2019
Enerji Devlerinin Sorumluluğu
261 Okunma.
10 Şubat 2019
Batı Avrupa, Doğu Avrupa
255 Okunma.
08 Şubat 2019
Tsipras’ın Türkiye Ziyareti
250 Okunma.
03 Şubat 2019
İran Devrimi 40 Yaşında
257 Okunma.
31 Ocak 2019
Sudan’da Değişim Olacak Mı?
262 Okunma.
Haber Yazılımı