Yazı Detayı
09 Ağustos 2019 - Cuma 07:29 Bu yazı 200 kez okundu
 
Su Stresi Artarken
Dr.İsmail Kemal
ismailkemal65@gmail.com
 
 

Suyun önemini herkes bilir. Su hayat demektir. Bu nedenle su kıtlığı önemli bir toplumsal sorundur. Dünya Kaynakları Enstitüsü (World Resources Institute - WRI) tarafından yapılan bir araştırmaya göre dünyanın belirli bölgelerinde su stresi artıyor. Enstitünün web sitesinde yer alan Rutger Willem Hofste, Paul Reig ve Leah Schleifer imzalı yazıda bu konuda geniş bilgi veriliyor. Su stresi belirli bir zaman diliminde su talebinin su arzını aştığı durumlar için kullanılır. Su stresi çeşitli faktörler nedeniyle var olan suyun hem miktarında, hem de kalitesinde azalma demektir. Bir diğer tanımlama şöyle: Yıllık su rezervleri kişi başına bin 700 metreküpün altına düştüğünde bölge su stresi yaşıyor. Su stresi insan hayatı, geçimi, ekonomisi için ciddi tehlike oluşturur. Rapora göre biz insanlar gerekli önlemleri almazsak su stresi sorunu artmaya devam edecek. Nüfus artışı, sosyo-ekonomik kalkınma, şehirleşme gibi faktörler su talebini artırıyor.

 

Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün Akedük Suyu Risk Atlası raporuna göre dünya nüfusunun dörtte birine ev sahipliği yapan 17 ülke aşırı su stresi yaşıyor. Bu ülkeler Katar, İsrail, Lübnan, İran, Ürdün, Libya, Kuveyt, Suudi Arabistan, Eritre, Birleşik Arap Emirlikleri, San Marino Cumhuriyeti, Bahreyn, Hindistan, Pakistan, Türkmenistan, Umman ve Botsvana’dır. Raporda bu ülkeler “Extremely high baseline water stress” grubuna konuyor. Bu ülkelerde tarım, endüstri ve belediyeler yılda ortalama var olan suyun yüzde 80’ini tüketiyor. Söz konusu 17 ülkeden 12’si Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da bulunuyor. Bu çok önemli. Sıralamada birinci sırada Katar, ikinci sırada İsrail, üçüncü sırada Lübnan yer alıyor.

 

İkinci grup olan “High baseline water stress” grubunda 44 ülke yer alıyor. Bu ülkeler dünya nüfusunun üçte birine ev sahipliği yapıyorlar. İkinci gruptaki ülkeler arasında Kıbrıs ve Türkiye de yer alıyor. Kıbrıs 19. sırada. Yani ilk 17 ülkeye çok yakın. Türkiye 32. sırada bulunuyor. Bu ülkelerde var olan suyun ortalama yüzde 40’ı tüketiliyor. Taleple arz arasındaki fark az olduğu için bu ülkeler kuraklık ve bezeri durumlarda zorluklarla karşılaşıyorlar. Raporda belirtilen bir diğer önemli nokta bir ülke su stresi grubunda olmada da belirli bölgelerinin su stresi yaşayabileceği yönündedir. Örneğin ABD stres sıralamasında 48. sırada yer alsa da New Mexico üst düzeyde su stresi yaşıyor.

 

En fazla su stresine sahip 17 ülkenin 12’sinin Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinde yer alması son derece anlamlı ve önemlidir. Bu bölge sıcak ve su kaynakları az. Nüfusun hızla artması ve diğer faktörler bölgede su talebini artırıyor. İklim değişikliği ve sonuçlarını da hesaba kattığımızda bu bölgenin karşılaşacağı sorunları tahmin edebiliriz. Rapora göre alınabilecek bazı önlemler var. Bölgedeki atık suların yüzde 82’si arıtılıp tekrar kullanılmıyor. Umman, Körfez İşbirliği Ülkeleri, atık suların arındırılarak yeniden kullanımı konusunda adımlar atıyorlar. Bu olumlu bir gelişme.

 

Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün Akedük Suyu Risk Atlası raporuna göre su stresi su güvenliği konusunun sadece bir boyutudur. Sorunun çözümünde su yönetimi önemli rol oynamaktadır. Tarımda doğru yöntemler kullanarak, suyu arıtıp yeniden kullanarak, su israfının ve su kaybının önüne geçerek bazı başarılar elde edilebilir.

   

Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün web sitesinde yer alan “17 Countries, Home to One-Quarter of the World's Population, Face Extremely High Water Stress” başlıklı yazıda çarpıcı bazı örnekler de veriliyor. Hindistan’ın 6. büyük şehri olan Chennai’de halen göletler bomboş. Geçen yıl Güney Afrika’da Cape Town buna benzer bir durum yaşamıştı. Bir önceki yıl İtalya’nın başkenti Roma’da ciddi su sıkıntısı yaşanmıştı. Su sorunu çok ciddi bir sorun olarak karşımızda duruyor. Gelecekteki savaşların petrol savaşları değil, su savaşları olacağı yönünde çok sayıda kitap, makale yazıldı. Bu uyarıları ciddiye almamız lazım. Su stresinin en fazla yaşandığı Ortadoğu’da anlaşmazlıkların giderek su konusu etrafında yoğunlaşması sürpriz olmayacaktır. Bir dostum bana örneğin İsrail için suyun ne kadar önemli olduğunu hatırlattı. İsrail, bölgedeki su kaynaklarından pay almak için elinden geleni yapacaktır. Elbette su sorunlarının illa da savaşa yol açması gerekmez. Devletler kendi aralarında konuşarak bu sorunlara çözüm üretebilirler. Aklın yolu budur.

 
Etiketler: Su, Stresi, Artarken,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
13 Eylül 2019
Demokrasinin Sonu mu?
233 Okunma.
09 Eylül 2019
Kaftancıoğlu’ndan Çok Korkmuşlar
450 Okunma.
06 Eylül 2019
Brexit Kazanı Fokur Fokur
369 Okunma.
02 Eylül 2019
İngiliz Demokrasisine Darbe
382 Okunma.
30 Ağustos 2019
Afganistan’da Barış Olacak Mı?
394 Okunma.
25 Ağustos 2019
Kritik G7 Zirvesi
435 Okunma.
23 Ağustos 2019
Enerjide Geçiş Dönemi
278 Okunma.
18 Ağustos 2019
Keşmir Krizi Büyüyor
524 Okunma.
16 Ağustos 2019
Protestolar: Hong Kong, Rusya
288 Okunma.
12 Ağustos 2019
AB’nin Zayıf Halkası İtalya
131 Okunma.
05 Ağustos 2019
Çin ve Dünyamız
199 Okunma.
29 Temmuz 2019
Mitsodakis Gelirken
139 Okunma.
25 Temmuz 2019
Boris Johnson Dönemi
71 Okunma.
21 Temmuz 2019
Körfez’de Sular Isınırken
85 Okunma.
19 Temmuz 2019
Dünyada Enerji Durumu
132 Okunma.
15 Temmuz 2019
S-400 Füzeleri Varırken
139 Okunma.
12 Temmuz 2019
Türkiye Niçin Yalnız?
144 Okunma.
07 Temmuz 2019
Yunanistan Sandık Başında
120 Okunma.
04 Temmuz 2019
Aşırı Sıcaklar
100 Okunma.
30 Haziran 2019
G20 Zirvesine Bakış
102 Okunma.
24 Haziran 2019
Dünya Nüfus Beklentisi
155 Okunma.
21 Haziran 2019
Mursi’nin Öldürülmesi
108 Okunma.
17 Haziran 2019
Körfezde Tehlikeli Gerginlik
176 Okunma.
14 Haziran 2019
S-400, F-35 Krizi
152 Okunma.
10 Haziran 2019
Sudan’da Tiananmen
180 Okunma.
07 Haziran 2019
Ortadoğu’yu Şekillendiren Savaş
148 Okunma.
02 Haziran 2019
Tiananmen Meydanı
163 Okunma.
31 Mayıs 2019
“Yüzyılın Şakası”
209 Okunma.
27 Mayıs 2019
Theresa May: Yolun Sonu
219 Okunma.
25 Mayıs 2019
Felakete Doğru mu?
180 Okunma.
20 Mayıs 2019
Müslüman Kardeşler Terörist mi?
266 Okunma.
17 Mayıs 2019
ABD-Çin Ticaret Savaşları
205 Okunma.
12 Mayıs 2019
İran’la Savaş mı?
255 Okunma.
10 Mayıs 2019
Biyolojik Çeşitlilik Tehlikede
221 Okunma.
06 Mayıs 2019
Demokrasinin Performansı
169 Okunma.
02 Mayıs 2019
Silahlanma Yarışları
195 Okunma.
26 Nisan 2019
Sri Lanka Katliamı
233 Okunma.
22 Nisan 2019
Komedyen Devlet Başkanı
261 Okunma.
19 Nisan 2019
Notre Dame Trajedisi
235 Okunma.
15 Nisan 2019
Sudan: Mücadeleye Devam
229 Okunma.
12 Nisan 2019
Dünyanın En İlginç Seçimleri
270 Okunma.
08 Nisan 2019
Netanyahu’nun Kaderi
286 Okunma.
05 Nisan 2019
NATO 70 Yaşında
333 Okunma.
01 Nisan 2019
Theresa May’in Sonu
300 Okunma.
29 Mart 2019
Cezayir, Sudan: Demokratik Değişim Yakın Mı?
287 Okunma.
25 Mart 2019
Kazakistan’da Siyasi Değişim (Mi?)
264 Okunma.
22 Mart 2019
Katliam ve Seçimler
314 Okunma.
17 Mart 2019
Yeni Zelanda Katliamı
391 Okunma.
14 Mart 2019
İngiltere: Bundan Sonra Ne Olacak?
341 Okunma.
10 Mart 2019
Brexit: Kritik Hafta
395 Okunma.
07 Mart 2019
Macron Ne Diyor?
426 Okunma.
04 Mart 2019
Hindistan Ve Pakistan Ateşle Oynamamalı
392 Okunma.
02 Mart 2019
Ah Brexit, Vah Brexit
379 Okunma.
25 Şubat 2019
Böcekler ve Geleceğimiz
456 Okunma.
22 Şubat 2019
Gitmeyi Bilmeyen Liderler
524 Okunma.
19 Şubat 2019
Münih Güvenlik Konferansı
729 Okunma.
14 Şubat 2019
Enerji Devlerinin Sorumluluğu
261 Okunma.
10 Şubat 2019
Batı Avrupa, Doğu Avrupa
255 Okunma.
08 Şubat 2019
Tsipras’ın Türkiye Ziyareti
250 Okunma.
03 Şubat 2019
İran Devrimi 40 Yaşında
257 Okunma.
31 Ocak 2019
Sudan’da Değişim Olacak Mı?
262 Okunma.
Haber Yazılımı