Kıbrıslı Türk tiyatrosunun yaşayan hafızası Osman Balıkçıoğlu, yarım asrı aşan sanat yolculuğunu, “Caher” karakterinin doğuşunu ve Alikko ile Caher’in bir halkın belleğinde nasıl efsaneye dönüştüğünü Türk Ajansı Kıbrıs’a anlattı.
Kimi zaman bir tiyatro sahnesinde, kimi zaman bir radyo mikrofonunun ardında yankılanan o ses, yarım asrı aşkın süredir Kıbrıslı Türklerin belleğinde “Caher” olarak yer alıyor. Bir karakterin ötesine geçen Caher, Kıbrıs Türk halkının dilini, mizahını ve kendine özgü kimliğini temsil etmeye devam ediyor.
Kıbrıslı Türklerin “efsane” olarak nitelediği Alikko ile Caher oyununda Caher karakterine hayat veren tiyatro sanatçısı Osman Balıkçıoğlu, 82 yıllık yaşamına sığdırdığı tiyatro, radyo, kitap ve sahne deneyimlerini Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) anlattı.
“Caher bana hayat verdi… Alikko ile Caher bir oyundan fazlasıdır; Kıbrıs Türk halkı kendini orada buldu” diyen Balıkçıoğlu, 16 yaşında adım attığı tiyatro yolculuğunun, devlet sahnesinden Londra’daki kabare tiyatrosuna uzanan serüvenini bugün hâlâ Kıbrıs ağzıyla anlatıyor.
Lefkoşa’dan sahneye uzanan yol
1944 yılında Lefkoşa’da doğan Osman Balıkçıoğlu, Haydarpaşa İlkokulu ve İngiliz Okulu’nda eğitim gördü. Mezuniyetin ardından Lefkoşa Türk Belediyesi’nde vergi işleri şefi olarak görev yaptı. Tiyatroya ise 1961 yılında, Güzel Sanatlar Derneği’nde adım attı.
Futbol, tiyatro ve 1963 olayları
Gençlik yıllarında Küçük Kaymaklı takımında futbol oynayan Balıkçıoğlu, 1963 Aralık olaylarıyla birlikte mevzilere gitti ve Türk Mukavemet Teşkilatı’na katıldı. Beş yıl süren bu dönemde, tüm zorluklara rağmen tiyatrodan kopmadı.
Devlet Tiyatrosu yılları
1965’te Kıbrıs Türk Tiyatroları’nın temeli olan İlk Sahne’ye (bugünkü Devlet Tiyatrosu) katılan Balıkçıoğlu, 1972’ye kadar hemen hemen tüm oyunlarda sahne aldı.
Hayatının dönüm noktası: Caher
Balıkçıoğlu’nun sanat yaşamındaki en büyük kırılma noktası, 1967 yılında rahmetli Kemal Tunç’un kendisine verdiği Caher rolü oldu. Radyo temsilleriyle büyük ilgi gören Alikko ile Caher, kısa sürede halkın sahiplendiği bir kültür mirasına dönüştü.
1972: Sahne için istifa
1972 yılında Alikko ile Caher’i sahneye koyma kararı, Balıkçıoğlu ve Kemal Tunç için bir dönüm noktası oldu. Devlet Tiyatrosu’ndan izin alamayınca istifa eden ikili, oyunu 13 farklı yerde sahneledi; yaklaşık 15 bin kişiye ulaştı.
İngiltere yılları ve Londra Türk Radyosu
İşsiz kalmasının ardından ailesiyle İngiltere’ye giden Balıkçıoğlu, fabrikalarda ve restoranlarda çalışırken tiyatro yapmayı sürdürdü. 1995’ten itibaren 15 yıl boyunca Londra Türk Radyosu’nda programlar yaptı, “Mahmut Amca” karakteriyle geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.
Balıkçıoğlu Kabare Tiyatrosu
12 yıl önce Londra’da kurduğu Balıkçıoğlu Kabare Tiyatrosu ile her yıl bir ya da iki oyun sahneleyen sanatçı, elde edilen gelirlerle hayır kurumlarına bağış yapılmasına da öncülük etti.
Türkiye’den gelen destek
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TİKA’nın sağladığı desteği “gurur vesilesi” olarak niteleyen Balıkçıoğlu, Kıbrıs’ta sanata verilen değerin yetersizliğine ise dikkat çekti.
Alikko ile Caher neden efsane oldu?
Balıkçıoğlu’na göre Alikko ile Caher’i efsane yapan unsur, Kıbrıs Türkçesi ve kültürüyle sahnelenmiş ilk örneklerden biri olması:
“Halk kendini buldu orada. ‘Bu bizden’ dedi.”
Altı kitap, sayısız karakter
Balıkçıoğlu’nun kaleme aldığı altı kitap, Lefkoşa’dan Londra’ya uzanan Kıbrıslı Türk yaşamının izlerini taşıyor. Alikko ile Caher’in doğuşunu anlattığı “Özgür İkili”, bu serüvenin en önemli tanıklıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Gençlere mesaj: Kültürünüzden utanmayın
82 yaşında hâlâ üretmeye devam eden Balıkçıoğlu, genç sanatçılara Kıbrıs Türk kültürüne sahip çıkmaları çağrısında bulunuyor:
“Kendi dilinizle, kendi gerçeğinizle sahnede var olun. Kültürünüzden utanmayın.”
Kaynak: TAK
