TAM Parti, KKTC narenciye sektöründe yaşanan krizin temel nedeninin düşük verimlilik ve pazarlama sorunları olduğunu belirterek, yeni pazarların açılması, devlet destekli alım garantisi ve katma değerli üretim modeline geçilmesi çağrısında bulundu.
TAM Parti: Narenciyede Çözüm Verimliliği Artırmak ve Yeni Pazarlar Açmak
TAM Parti, narenciye sektörüne ilişkin yaptığı değerlendirmede, sektörün en büyük sorununun düşük ürün fiyatları değil, verimsizlik, yüksek üretim maliyetleri ve pazarlama yetersizliği olduğunu açıkladı.
Parti tarafından yapılan açıklamada, mevcut üretim modeliyle narenciye üreticisinin gelir elde etmekte zorlandığı belirtilirken, bahçelerin modern yöntemlerle ıslah edilmesi ve katma değerli üretime geçilmesi halinde sektörün yeniden ayağa kalkabileceği ifade edildi.
Verim Artarsa Gelir İki Katından Fazla Yükseliyor
Açıklamada verilen verilere göre, ağaç başına ortalama 80 kilogram verim esas alındığında bir dönüm bahçeden yaklaşık 3 bin 200 kilogram ürün elde ediliyor.
Ton fiyatının 350 ABD doları olduğu varsayımıyla dönüm başına brüt gelir yaklaşık 1.120 dolar seviyesinde kalırken, yıllık üretim maliyetinin yaklaşık 650 dolar olması nedeniyle gelirin yaklaşık yüzde 58’i üretim giderlerine harcanıyor.
TAM Parti, bahçelerin rehabilite edilerek ağaç başına verimin 200 kilograma çıkarılması halinde aynı alandan yaklaşık 8 ton ürün alınabileceğini belirtti. Bu durumda dönüm başına gelirin 2 bin 800 dolar, net gelirin ise yaklaşık 2 bin 150 dolar seviyesine ulaşacağı ifade edildi.
“Sorun Fiyat Değil, Verimsizlik”
Açıklamada, üreticinin yaşadığı sıkıntının temel nedeninin düşük satış fiyatları değil, düşük verim ve yüksek birim maliyetler olduğu vurgulandı.
Devlet Destekleri Artırılmalı
TAM Parti, narenciye sektörünün sürdürülebilirliği için devletin ihracatçı firmalara;
- Navlun desteği,
- Paketleme desteği,
- Lojistik teşvikleri
sağlaması gerektiğini belirtti.
Türkiye başta olmak üzere alternatif pazarlara ürün sevkiyatının hızlandırılması gerektiği de kaydedildi.
Yeni Pazar Seferberliği Çağrısı
Açıklamada, mevcut ihracat pazarlarının yeterli olmadığı belirtilerek;
- Orta Doğu,
- Körfez ülkeleri,
- Türk Devletleri,
- Doğu Avrupa
gibi pazarlarda yeni alıcılarla acil ticari görüşmeler yapılması gerektiği ifade edildi.
Meyve Suyu ve Sanayi İçin Alım Garantisi Önerisi
İhracata uygun olmayan ürünlerin dalında kalmaması için devlet destekli meyve suyu, konsantre ve gıda sanayisine alım garantisi verilmesi önerildi.
Bu model sayesinde hem üreticinin mağduriyetinin önleneceği hem de ekonomik kayıpların azaltılacağı belirtildi.
“Narenciye Kriz Masası” Kurulmalı
TAM Parti, üretici, ihracatçı ve kamu temsilcilerinin yer alacağı bir Narenciye Kriz Masası oluşturulmasını önerdi.
Bu yapının günlük hasat, sevkiyat ve satış planlamasını tek merkezden yöneterek sektörün daha etkin çalışmasını sağlayacağı ifade edildi.
Katma Değerli Üretim Vurgusu
Açıklamada, narenciyenin yalnızca ham ürün olarak satılmasının ekonomik kayba neden olduğu belirtilerek şu ürünlere dikkat çekildi:
- Paketlenmiş sofralık ürün,
- Meyve suyu,
- Konsantre,
- Portakal yağı,
- Esans,
- Organik kabuk gübresi.
Bu ürünlerin ekonomiye çok daha yüksek katma değer sağlayacağı vurgulandı.
“Hedef Daha Fazla Değer Üretmek”
TAM Parti açıklamasının sonunda, temel hedeflerinin;
- Üretimi artırmak,
- Girdi maliyetlerini düşürmek,
- Katma değeri yükseltmek,
- Üreticinin emeğinin karşılığını almasını sağlamak,
- Dalında tek bir portakalın dahi kalmamasını temin etmek olduğunu belirtti.
