Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi’nde (ANAS), Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yılı kapsamında düzenlenen “Türk Dünyası Haftası” etkinlikleri çerçevesinde gerçekleştirilen “Dijital Türkoloji” panelinde, yapay zekâ, dijital dönüşüm ve ortak Türk dili ekosistemi konuları ele alındı.
Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi (ANAS) Başkanlık Divanı’nda, Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümüne ithaf edilen “Türk Dünyası Haftası” kapsamında “Dijital Türkoloji” başlıklı panel düzenlendi. Panelde, Türk dünyasının ortak bilimsel mirasının dijital teknolojiler ve yapay zekâ ile geleceğe taşınmasına yönelik çalışmalar değerlendirildi.
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan ANAS Başkanı Prof. Dr. İsa Habibbeyli, organizasyonun Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in “Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. Yıl Dönümünün Kutlanması Hakkında” imzaladığı karar doğrultusunda gerçekleştirildiğini belirtti. Habibbeyli, yıl dönümünün devlet düzeyinde kutlanmasının Azerbaycan’ın Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasına verdiği önemin göstergesi olduğunu ifade etti.
26 ülkeden 200’ü aşkın Türkolog katıldı
Prof. Dr. Habibbeyli, Haydar Aliyev Merkezi’nde düzenlenen “Birinci Türkoloji Kurultayı: Yüz Yıllık Bilimsel ve Kültürel Miras” konulu uluslararası kongreye 26 ülkeden 200’den fazla Türkolog bilim insanının katıldığını söyledi.
Azerbaycan’da dijital devlet, e-devlet ve yapay zekâ alanlarında önemli adımlar atıldığını belirten Habibbeyli, ANAS bünyesinde de bu doğrultuda yapısal reformların sürdüğünü kaydederek, dijital teknolojiler ile yapay zekânın beşerî ve sosyal bilimlere sistematik şekilde entegre edilmesinin temel hedef olduğunu vurguladı.
“Ortak dijital Türk dünyası oluşturulmalı”
ANAS Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Rasim Aliquliyev, dijital çağın ihtiyaçları doğrultusunda “Dijital Türkoloji” panelinin önemli bir adım olduğunu belirtti.
Aliquliyev, ortak bir sanal Türk dünyasının oluşturulması, dijital kaynakların tek platformda toplanması ve siber egemenliğin güçlendirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Türk dünyası için ortak dijital dil hedefi
Türk Dünyası İş Adamları Birliği Başkanı Mehmet Fatih Danış ise konuşmasında Türkolojinin, Türk dünyasının ortak hafızasını ve kültürel kimliğini geleceğe taşıyan güçlü bir köprü olduğunu belirtti.
Danış, Türk dünyasındaki tüm lehçeleri kapsayan dijital dil derlemlerinin (korpuslarının) hazırlanması ve ortak terminoloji ağının kurulmasının temel hedefler arasında yer aldığını söyledi.
Yapay zekâ ve dijital dönüşüm öne çıktı
Panel kapsamında çok sayıda akademisyen tarafından dijital Türkoloji, yapay zekâ, büyük veri, dijital folklor araştırmaları, dijital arkeoloji, dijital beşerî bilimler, siber egemenlik, dijital edebiyat, Azerbaycan Türkçesinin dijitalleşmesi ve ortak dil teknolojileri üzerine bilimsel bildiriler sunuldu.
Katılımcılar ayrıca Türk kültürel mirasının korunmasında dijital teknolojilerin rolü, yapay zekâ destekli dil çalışmaları, elektronik metin analizi, doğal dil işleme (NLP) uygulamaları ve Türk dilleri için ortak yapay zekâ altyapılarının geliştirilmesine yönelik projeleri değerlendirdi.
Etkinlikte tanıtılan çalışmalar arasında SUFİ AI adlı Azerbaycan Türkçesi için geliştirilen akademik ve kural tabanlı yapay zekâ altyapısı da dikkat çeken projeler arasında yer aldı.
