Rutte, başkent Ankara’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Rutte, Türkiye’nin, NATO’ya katıldığı 1952’den bu yana ittifakın en büyük askeri güçlerinden biri olduğunu vurgulayarak, “Son 5-10 yıl içerisinde savunma sanayiniz de çok büyük bir yol aldı. Türkiye’de savunma sanayi alanında çalışan 3 bin firma var.” dedi.
İttifak üyelerinin kendisini savunması için gerekli olan şeyleri Türk savunma sanayisinin karşıladığının altını çizen Rutte, “(Türkiye’nin) NATO’daki liderliğiniz önemli. Haritadaki yeriniz önemli. (Zirvenin) Burada Ankara’da yapılıyor olması çok önemli.” ifadelerini kullandı.
Türk savunma sanayisine övgü
Rutte, Türkiye’nin savunma sanayisine ilişkin soruya, “NATO zaten, Türkiye’nin savunma sanayi alanında ortaya koyduğu üretimden büyük ölçüde faydalanıyor.” yanıtı verdi.
ASELSAN’ın bunun en iyi örneklerinden biri olduğunu aktaran Rutte, Türkiye’de büyük ölçekli şirketlerden orta ve küçük ölçekli firmalara kadar birçok firmanın savunma sanayisi alanında faaliyet gösterdiğini bildirdi.
Rutte, “(ASELSAN) Türkiye savunma sanayi vasıtasıyla birçok başka ülkeyi de ittifakımız içinde destekliyor.” ifadesine yer vererek, Ankara’nın ittifakın tamamıyla çalıştığını vurguladı.
Belçikalı ve Polonyalı heyetlerin Türkiye’ye yaptığı ziyaretlere atıfta bulunan Rutte, Türkiye’nin NATO, AB ülkeleri ve ABD ile çok yakın iş birliği yaptığına işaret etti.
Rutte, Türk sanayi şirketlerinin ABD’de de yatırımları bulunduğunu anımsatarak, bunun çok önemli olduğunu kaydetti.
Bu nedenle ittifakta birlikte çalışmanın önündeki engellerin olduğu bir yapının önemine işaret eden Rutte, Arkansas’tan Ankara’ya kadar uzanan tüm ittifak coğrafyasında birlikte çalışabilme mesajı verdi.
Kanada ve Avrupa’nın askeri taahhütleri
Bir yılda, Kanada ve Avrupa’nın askeri harcamalarını taahhüt doğrultusunda yüzde 4’e çıkardığını ifade eden Rutte, bunun hem kendi güvenlikleri hem de ittifakın kolektif güvenliği için çok önemli olduğunu belirtti.
Rutte, “Geçtiğimiz yıl Avrupa ve Kanada bir önceki yıla nazaran temel savunma harcamalarını yüzde 20 artırdılar. 2025 ve 2026 yıllarında ekstra 258 milyar dolarlık savunma yatırımları yapıldı ve bu devam edecek. Daha fazla kaynak, daha fazla kuvvetimiz ve daha fazla üssümüz olacak. Yıllarca süren yetersiz yatırımın ardından artık gerçek yetkinlikler geliştiriyoruz. Avrupalı müttefiklerimiz ve Kanada, ABD ile eşitledi bu harcamaları. Şimdi daha fazla liderlik alabilme noktasında da Avrupa ve Kanada adımlar atıyor. Konvansiyonel savunmanın da ötesine geçiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Rutte, ittifakın caydırıcı bir savunma yapısının olacağını, NATO’nun doğu kanadının, Baltık ve Arktik bölge olmak üzere güçlendiğini vurgulayarak, aynı zamanda Ukrayna’nın korunduğunu söyledi.
Genel Sekreter Rutte, bunun düşünce yapısındaki gerçek bir dönüşümü gösterdiğini, daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO demek olduğunu kaydetti.
Ekonomik yatırımların askeri anlamda kabiliyetlere dönüştürüldüğünü vurgulayan Rutte, şöyle devam etti:
“Yani paramızı işe dönüştürüyoruz. Paramızı füzelere, mühimmata ve aynı zamanda gelebilecek olan saldırılara karşı koyma gücüne dönüştürüyoruz. Aynı zamanda ulusal savunma sanayi yapılarımızı da güçlendiriyoruz. Yarın bir savunma sanayi forumumuz olacak. Burası bir platform, bir gösteri noktası olacak hepimiz için, sağlam savunma ve güvenilir savunma yapılarımızı ortaya koyacağımız bir gösteri olacak. Bizler tüm bunlara ihtiyaç duyuyoruz çünkü caydırıcı olmak zorundayız. Ankara’daki ve Arkansas’taki yani Arkansas’tan Ankara’ya kadar olan bölgede bu savunmalarımızla birlikte ekonomilerimizi de güçlendireceğiz, inovasyon da yapacağız. Atlantik’in her iki tarafında da on binlerce kişiye istihdam sağlayacağız.”
Rutte, bunun güvenlik için çok önemli olduğunu, toplumların bugün ve yarın korunmaya devam etmek zorunda olduğunu söyledi.
Karşılaşılan stresin gerçek olduğunu ve bunun Rusya’dan geldiğini anlatan Rutte, “Şu anda halihazırda Ukrayna dinamikleri muharebe alanında değiştirmekte. Ukrayna’nın cesaretine, adanmışlığına ve kabiliyetine dayalı olarak bu durum değişiyor artık. Hava savunma noktasında Ukrayna’nın şehirlerine, Rusya saldırmaya devam ediyor.” diye konuştu.
“Bence NATO 3, 4 veya 5 yıl önceki haliyle sürdürülebilir değildi”
Rutte, Avrupa’nın savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesini öngören dönüşüm sürecinin hız kazandığına işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:
“Bence NATO 3, 4 veya 5 yıl önceki haliyle sürdürülebilir değildi. Buradan 8 saatlik uçuş mesafesinde yaşayan 350 milyon nüfuslu bir ülkeden, bizi Ruslara karşı savunmasını istememiz, NATO topraklarının bu kısmında, dünyanın en zengin bölgesinde yaşayan 600 milyon insanın ABD’ye bu kadar aşırı bağımlı olması sürdürülebilir değildir.”
Dolayısıyla Avrupa ve ABD arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini savunan Rutte, Avrupa’nın konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesinin hem ABD hem de NATO’nun güvenliğini güçlendireceğini söyledi.
Rutte, ABD’nin NATO’nun nükleer caydırıcılığındaki temel rolünü ve İttifaka sağladığı kritik askeri desteği sürdürdüğüne dikkati çekerek, Rusya’nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasının engellenmesini buna örnek gösterdi.
Avrupa’nın güçlü rol oynaması ve Kanada’nın savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesinin öneminin altını çizen Rutte, “Şu anda ABD’nin bunun adil bir anlaşma olduğunu bildiği, sürdürülebilir bir ittifak kuruyoruz. Onlar Avrupa’nın konvansiyonel savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken, biz de onlarla aynı miktarda harcama yapıyoruz. Daha güçlü bir Avrupa, daha güçlü bir NATO.” diye konuştu.
Rusya-Ukrayna meselesi
Rusya’nın Ukrayna’ya saldırılarının devam ettiğini belirten Rutte, Ukrayna’nın kendi egemenliğini korumayı sürdüreceğini söyledi.
Rutte, Ukrayna’ya desteklerinin devam edeceğini vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:
“Çünkü Ukrayna’nın güvenliği, bizim kendi güvenliğimizle çok yakından bağlı. Burada Ankara’daki gündemimize baktığımız zaman, Lahey’de almış olduğumuz kararları hayata geçirme konusunda adımlar atacağız, yine harcamaları dengeleyeceğiz, sorumluluk ve yük paylaşımını daha iyi yapacağız. Kabiliyetlerimize daha fazla yatırım yapacağız. Endüstri ile güçlerimizi birleştireceğiz, dolayısıyla Ukrayna’ya olan desteğimizi devam ettireceğiz.”
Dünya ekonomisinin neredeyse 3’te 2’sini temsil ettiklerini aktaran Rutte, işbirliğinin bu noktada kilit olduğunun altını çizdi.
Rutte, “Biz birlikte güçlüyüz. NATO içerisinde ortaklarımızla birlikte güvenlik ve özgürlüğün savunulmasında hep beraberiz.” diye konuştu.
“Trump ile iyi bir görüşme gerçekleştirdim”
ABD Başkanı Donald Trump’ın son dönemdeki Grönland, müttefiklere eleştiriler, İran-ABD gerilimi gibi çıkışlarının zirvenin birlik ve dayanışma mesajını nasıl etkileyeceğinin sorulması üzerine Rutte, geçen hafta Trump ile “iyi bir görüşme” gerçekleştirdiğini ve Avrupalılar ile Kanadalıların savunma harcamalarındaki “şaşırtıcı artışı” ele aldıklarını aktardı.
Rutte, bunun asıl sebebinin Rusya-Ukrayna olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:
“Ama Başkan Trump’ın bizi bunu yapmaya son derece güçlü bir şekilde teşvik etmesi de etkili oldu. Eisenhower’dan bu yana, Avrupalıların ve Kanadalıların, Amerikalılarla aynı miktarda harcama yapacağı bir duruma ulaşmayı başaran ilk ABD Başkanı olduğunu iddia edebilirsiniz. Bu eşitleme, 50-60 yıldır bir dilekti ve şimdi büyük ölçüde onun liderliği sayesinde gerçekleşiyor.”
Görüşmede, Trump’ın Hürmüz Boğazı veya genel olarak İran konusundaki hayal kırıklığını da ele aldıklarını kaydeden Rutte, 3 Temmuz’da Fransa ve İngiltere’nin Umman ile Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğü ilkesinin korunmasına yönelik görüşmeler gerçekleştirdiğini dile getirdi.
Rutte, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik son saldırılarının, NATO Zirvesi’ne etkisi ve liderlerin buna vereceği mesaja ilişkin soru üzerine Ukrayna’nın savaş alanında iyi iş çıkardığını ve başarılı olduğunu söyledi.
Rus askeri uçağının, Norveç Denizi’ndeki NATO uçak gemisi görev grubuna yaklaşmasının ardından İngiliz savaş uçaklarının havalandırılmasına ilişkin soru üzerine Rutte, İngiltere Silahlı Kuvvetlerinin gerekli şekilde hareket ettiğini belirtti.
Rutte, Rusya’nın tutumunu “sorumsuz ve profesyonellikten uzak” olarak nitelendirerek, NATO’nun kendisini savunma kararlılığının altını çizdi.
Çin’in Güney Pasifik’teki füze denemesine ve bunun NATO’nun Hint-Pasifik ortaklarıyla işbirliğine etkisine ilişkin soruya yanıtında Rutte, Çin konusunda “naif olunmaması gerektiğini”, Hint-Pasifik ile transatlantik güvenliğinin de giderek daha fazla iç içe geçtiğini söyledi.
Rutte, Çin, Kuzey Kore ve İran’ın, Rusya-Ukrayna Savaşı’nda Rusya’yı desteklediğini belirterek, NATO’nun bu gelişmeler karşısında hazırlıklı olduğunu kaydetti.
Avrupa ve Kanada, NATO’da daha fazla sorumluluk üstleniyor
Rutte, NATO’da Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın, savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmeye başladığını belirterek, bu iş bölümünün İttifak içinde fiilen hayata geçirildiğini dile getirdi.
Ukrayna örneğine işaret eden Rutte, ABD’nin Ukrayna savunma sanayisi için hayati öneme sahip askeri teçhizatı sağlamayı sürdürdüğünü, önleme füzelerinin maliyetinin de Avrupa ülkeleri ile Kanada tarafından karşılandığını aktardı.
Rutte, 2025 ve 2026’da savunmaya ayrılması öngörülen ilave 250 milyar dolarlık bütçenin, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın yaklaşık 215 milyar dolarlık katkısıyla gerçekleşeceğine dikkati çekti.
“PURL teslimatları, önleme füzeleri de dahil olmak üzere, Ukrayna’ya gönderiliyor ve Ukrayna tarafından kullanılıyor”
“ABD’nin NATO’yu böldüğü iddiası” üzerine sorulan soruya Rutte, aksine ABD’nin NATO’yu bir araya getirdiği yanıtını verdi.
Rutte, “Ayrıca Müttefik Kuvvetler Başkomutanlığı ile birlikte yürütülecek organizasyon biçimi, sabit bakış açısı ve Amerikalıların bunu tüm müttefiklerle yakın işbirliği içinde gerçekleştireceklerini çok net bir şekilde açıklamış olmaları bence son derece önemli.” dedi.
Litvanya ve Finlandiya’nın, topraklarında nükleer silah bulundurulmasına ilişkin yasaklarını kaldırmasına ilişkin soru üzerine Rutte, “Bunu, 4 hafta önce savunma bakanlarıyla gerçekleştirdiğimiz Nükleer Planlama Grubu Toplantısı’nda da gördünüz, bu toplantı oldukça başarılı geçti ve net sonuçlar doğurdu. Dolayısıyla Finlandiya ve Litvanya’nın alacağı kaçınılmaz kararlar göz önüne alındığında, genel olarak iyi bir konumdayız.” diye konuştu.
Rutte, ABD’nin Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi (PURL) mekanizması taahhüdünü yerine getirmek için elinden gelen her şeyi yaptığını söyleyerek, “Bunu şu anda bile sürdürüyor. PURL teslimatları, önleme füzeleri de dahil olmak üzere, Ukrayna’ya gönderiliyor ve Ukrayna tarafından kullanılıyor.” ifadelerini kullandı.
NATO’daki önleme füzelerinin sınırlı olduğunu aktaran Rutte, şöyle devam etti:
“İşte bu yüzden daha fazla üretim yapmamız gerekiyor. Bu, Ukrayna’nın kendisinin de bu konuda çaba göstermesinin nedenlerinden biri. Elbette bu, hemen sonuç verecek bir şey değil ancak yardım, NATO ortakları ve müttefiklerin desteğiyle önleme füzeleri üretiminde neler yapabileceklerini görmek istiyoruz. Dolayısıyla bu konuda yer alan herkesin katılımıyla her açıdan çalışıyoruz.”
Rutte, 32 müttefikin tümünün herhangi bir engel olmaksızın, mümkün olduğunca sınırsız bir şekilde birlikte çalışmasının önemine işaret ederek, şunları kaydetti:
“Elbette, NATO gibi bir ittifakta her zaman siyasi tartışmalar, anlaşmazlıklar yaşanacaktır. Böyle durumlarda insanlar, her zaman aşırı heyecanlanıyor. Bence bu, demokratik ittifaklarda zaman zaman bu tür tartışmaların yaşanabileceğine dair bir gözlem. Benim rolüm ise perde arkasında sağduyulu bir şekilde ne yapabileceğime bakmak, sorunu çözmeye yardımcı olmak.
Nihayetinde tek bir hedefimiz var. NATO topraklarının tamamını Rusya’ya, terörizme ve karşı karşıya kaldığımız diğer her türlü tehdide karşı korumak. Bu da içimizde bu tartışmaları yaşayabileceğimiz anlamına gelir. Bunda bir sorun yok ancak daha sonra bunları çözüp bir araya gelmeliyiz.”
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in, Rusya-Ukrayna Savaşı’na son verme amacıyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le her türlü formatta görüşmeye istekli olduğunu anlatan Rutte, “Putin ile bir sonuca varmayan bu döngüyü kırdıkları için” Amerikalılara teşekkür etti.
Rutte, Putin’in müzakere masasına ne koşulla döneceği konusunda “Sanırım bu odadaki hiç kimse bunu tahmin edemez.” dedi.
Ukrayna’nın savaş alanında giderek daha iyi sonuçlar elde ettiğini belirten Rutte, “Putin, kendi askerlerinden 35 bin kadarını feda etmeye hazır. Bu, savaş alanında delilik sayılır.” değerlendirmesinde bulundu.
”(S400 konusu) Bu müttefikler arasında çözülecek bir konu”
Zelenskiy’in Patriot tipi hava savunma füzelerinin ortak üretimine ilişkin soru üzerine Rutte, bu konuların karşılıklı konuşulması gerektiğini ifade etti.
Rutte, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Şu anda buradan kesin bir bilgi size veremem ama genel anlamıyla ortaklarımız ve müttefiklerimizin, bu tip şeylerde bir arada çalışması iyidir. Kolektif olarak bizim zaten üretimi artırmamız lazım. ABD’nin zaten tek başına bir üretim noktasında belli sınırları doldurdu. Avrupa da aynı şekilde. Dolayısıyla da daha fazla üretmemiz lazım. Bu konuda dörtlü toplantılar da yaptık Beyaz Saray’da. Netice itibarıyla bunlar karşılıklı olarak konuşulan ve konuşulması gereken şeyler.”
Rutte, S400’lere ilişkin bir soruya “Bu, müttefikler arasında çözülecek bir konu.” yanıtını verdi.
ABD’nin İttifak üyesi diğer 31 müttefikle nasıl ilişki kuracağına kendisinin karar verdiğini belirten Rutte, 25 Haziran’da ABD Başkanı Trump ile Oval Ofis’te yaptığı görüşmenin sonucunu “ümit vadedici ve teşvik edici” olarak gördüğünü kaydetti.
Kaynak : TRT HABER
