Türkiye ile KKTC arasında inşa edilmesi planlanan çift yönlü doğal gaz boru hattının, yalnızca KKTC’nin enerji arzını güvence altına almakla kalmayıp Doğu Akdeniz gazı için Avrupa’ya uzanan yeni ihracat rotalarının önünü açabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, projenin Türkiye’yi bölgesel enerji ticaretinde daha güçlü bir konuma taşıyabileceğini belirtiyor.
KKTC ile Türkiye arasında doğal gaz hattı için çalışmalar başladı
Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında 10 Temmuz’da imzalanan “KKTC’ye Doğal Gaz Tedarikine Dair Mutabakat Zaptı” kapsamında planlanan doğal gaz boru hattı projesi, Doğu Akdeniz’in enerji geleceği açısından stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Anamur ile Teknecik arasında deniz altından inşa edilecek doğal gaz hattı için çalışmaların başladığını açıklamıştı.
Yaklaşık 101 kilometre uzunluğundaki hattın 97 kilometresi denizden, 4 kilometresi karadan geçecek. Proje kapsamında 22 inç çapında iki ayrı boru hattı inşa edilmesi planlanıyor.
Bayraktar, hattın çift yönlü tasarlanacağını belirterek, ilerleyen dönemde KKTC’de üretilebilecek doğal gazın Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılabilecek şekilde projelendirildiğini ifade etti.
Uzmanlar: Hat, KKTC’nin ihtiyacının üzerinde kapasiteye sahip olacak
Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü Kıdemli Misafir Araştırma Görevlisi Julian Bowden, iki boru hattının toplam kapasitesinin KKTC’nin olası doğal gaz talebinin üzerinde olacağını söyledi.
Bowden’a göre projenin amacı yalnızca KKTC’ye doğal gaz ulaştırmak değil, ileride adada üretilecek gazın Türkiye’ye ve Avrupa pazarlarına taşınmasını da mümkün kılmak.
Uzman, mevcut planlama ve ticari süreçler dikkate alındığında hattın 2030 yılından önce tamamlanmasının zor göründüğünü ifade etti.
Türkiye bağlantısı Doğu Akdeniz’de yeni ihracat kapısı açabilir
Bowden, Doğu Akdeniz doğal gaz piyasasında bugün İsrail’in en büyük ihracat seçeneğinin Mısır olduğunu belirterek, Türkiye bağlantılı yeni bir hattın bölgedeki ticaret dengelerini değiştirebileceğini söyledi.
Mısır’ın doğal gaz açığı nedeniyle artık LNG ihracatçısı değil, LNG ithalatçısı konumuna geldiğini hatırlatan Bowden, Türkiye güzergâhının devreye girmesiyle İsrail ve Kıbrıs gazı için alternatif ihracat seçeneklerinin oluşabileceğini kaydetti.
Bowden ayrıca böyle bir altyapının yeni doğal gaz aramalarını teşvik edeceğini ve Türkiye’nin bölgesel doğal gaz ticaret merkezi olma hedefini güçlendireceğini vurguladı.
Karbuz: Türkiye güzergâhı ekonomik açıdan daha avantajlı
Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz ise Türkiye-KKTC doğal gaz hattının mevcut alternatiflere göre coğrafi ve ekonomik açıdan daha avantajlı olabileceğini söyledi.
Karbuz, gelecekte Doğu Akdeniz’de yapılabilecek yeni doğal gaz keşiflerinin de aynı sistem üzerinden Avrupa pazarına ulaştırılmasının teorik olarak mümkün olabileceğini belirtti.
Ancak Karbuz, bölgesel doğal gaz koridorunun önündeki en büyük engelin siyasi sorunlar olduğunu ifade ederek, özellikle Kıbrıs meselesinde sağlanacak olası uzlaşının projeye ivme kazandıracağını dile getirdi.
Uzmanlara göre kısa ve orta vadede Doğu Akdeniz’deki gaz akışını belirleyen temel unsur altyapıdan çok piyasa dinamikleri olmaya devam edecek. Mısır’ın süren doğal gaz açığı ise ülkeyi bölgenin en önemli alıcılarından biri olarak öne çıkarıyor.
