Home Prof. Dr. Vedat Yorucu Nicos A. Rolandis’in Kıbrıs Doğal Gazı İle İlgili Söylediklerini Hatırlayalım

Nicos A. Rolandis’in Kıbrıs Doğal Gazı İle İlgili Söylediklerini Hatırlayalım

by admin

Nicos Rolandis, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin eski Dışişleri ve ayrıca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı görevlerini üstlenmiş bir siyasetçiydi. Milletvekilliği ve siyasi parti başkanlığı görevlerini de yürütmüş olan Nicos A. ROLANDIS, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde saygı gören biriydi.

*****

Rolandis imzalı yayınlanan bir belgeden de anlayacağımız üzere, Ağustos 1980 yılında Sayın Rolandis Dışışleri Bakanı iken, ilk kez Doğu Akdeniz’de doğalgaz ve petrol kaynaklarının o dönemde tespit edildiği anlaşılmakta, ABD’nin Standard Oil of Indiana şirketinin en önemli yöneticisi olan Mr Ambrose ile görüşmeler yaptıklarını ve bu şirketin Limasol açıklarında milyonlarca dolarlık yatırım yaparak bölgede doğalgaz ve petrol kazısı yapma taleplerini bizzat kendilerine ilettiklerini vurgulamıştı. Baş rol oyuncu anlaşılacağı üzere Amerikalı enerji şirketiydi. Tarih 1980 yılıydı ve aradan tam 40 yıl geçti.

*****

Bu konuyu dönemin BM Genel Sekreteri Kurt Waldheim ile tartıştığını dile getiren Rolandis, Genel Sekreter’in kendisine, böylesi bir girişim yapılması halinde Türkiye Devleti’nin bunu tehdit olarak algılayacağını ve askeri müdahalede bulunabileceğini ifade etmişti. Dönemin Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Spiros Kyprianu’nun görüşü de, aynen BM Genel Sekreterinin ki gibi, belli bir süre daha beklenmesi ve hiç acelece davranılmaması gerektiği yönünde idi.

*****

Aynı dönemde, Mısır Petrol Bakanı Samer Fehi ile yaptıkları görüşmede de, bölgenin,  münhasır ekonomik alanı içerisinde dünyanın yüzde 5 rezerv kapasitesinde zengin petrol ve doğalgaz yataklaraının varlığına işaret edilmiş, 5 ile 8 milyar varil petrol ve ayrıca 8 trilyon metreküp’ün üzerinde doğalgaz bulunduğunu, bu kaynağın parasal değerinin ise 2 trilyon dolar civarında olduğunu bizzat Rolandis ifade etmişti. Rolandis, tüm bunları bir araya getirdiğinde, bölgede hala bir istikrar oluşamadığını, hala Kıbrıs’ta kalıcı bir anlaşmaya varılamadığını, henüz bu konuda meşru sayılabilecek herhangi bir girişimin yapılmasının mümkün de olmadığını vurgulayarak, bu konuda bir ara formül ürettiğini de dile getirmişti.

*****

Nicos A. Rolandis’e göre, Kıbrıs’ın mevcut enerji kaynaklarını çıkarabilmesi, işletebilmesi ve dünyaya pazarlayabilmesi için, Kıbrıslı Türklere de kardan pay vermelerinin gerekli ve zaruri olduğu gerçeğidir. Daha da yalın ifade edecek olursak, (BM 1958 Cenvre Deniz Konvansiyonu) 1958 tarihli Uluslararası Örf ve Adet Hukuku prensipleri ve ilkelerine göre, Kıbrıslı Türkler’in de, Ada etrafındaki zenginliklerden hakkaniyete bağlı olarak eşit haklarının bulunduğu ve bunun mahfuz hak (retained rights) olarak değiştirilemeyeceğinin gerçeğidir. Bölge zenginliklerinden ekonomik olarak yararlanabilmenin tek formülü, bir ara anlaşma yapmak  olduğundan da söz eden Bakan Rolandis, Kıbrıs sorununun çözülmesini beklemeden Kıbrıslı Türkler ile güven yaratıcı önlem olarak ekonomik işbirliğinin yapılmasına vurgu yapmaktaydı.  Rolandis’e göre, bölgesel işbirliği yapmanın Kıbrıs’ın her iki tarafında yaşayan halklara kazan-kazan temelinde menfaat yaratacağıdır.

*****

Bakan Nicos Rolandis çok kurnaz bir siyasetçiydi. Ona göre böylesi bir işbirliği, sözkonusu bir barış anlaşması olmayacak, siyasi ve hukuki tanınma içermeyecek, sadece ve sadece bu konuda Kıbrıslı Türklere, bölgeden çıkacak doğalgaz ve petrolden sağlanacak gelirin belli bir yüzdeliğinin Kıbrıslı Türkler adına açılacak bir emanet hesapta tutulması, çözüm sonrası da bu parayı serbestçe kullanmalarının sağlanmasının mümkün olabileceği yönündeydi. Böylelikle Türkiye’nin de bu formüle sıcak bakabileceğini düşündüğünü ifade etmekteydi. Sayın Rolandis bu planı, dönemin GKRY lideri Tasos Papodopulos tarafından kabul edilmediğini,  ancak dönemin 2’ci KKTC Cumhurbaşkanı Sayın Mehmetali Talat tarafından makul karşılandığını, konunun TC yetkilileri ile görüşülmesi için Talat’tan söz aldığı yönündeydi. Bu konunun doğru olup olmadığını anlamak için, sayın ikinci Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’a sormak ve onu dinlemek gerekmektedir.

*****

Rolandis’in kurnazca öne sürdüğü ve ABD’li enerji şirketlerine de gizliden menfaat yaratacak bu öneri, şimdi GKRY lideri Nicos Anastasiades tarafından yeni bir güven yaratıcı önlem olarak, tam 40 yıl sonra yeniden önümüze konulmaya çalışılmaktadır. Bahsettiğim konu “emanet hesaba” hakkımız olan doğalgaz gelirlerini yatırmaları konusudur. Kıbrıs Türk tarafı bu öneriyi en başından reddetmelidir ve hiç şüphesiz reddedecektir de. Uluslararası hukuk neyi öngörüyorsa, çeke çeke haklarımızı alacağımızdan hiçkimsenin şüphesi olmasın. Meydanı Kıbrıslı Rumlara boş bırakacak değiliz elbette.

Related Articles

Ajans Cyprus