Yazı Detayı
09 Ağustos 2019 - Cuma 07:29 Bu yazı 351 kez okundu
 
Su Stresi Artarken
Dr.İsmail Kemal
ismailkemal65@gmail.com
 
 

Suyun önemini herkes bilir. Su hayat demektir. Bu nedenle su kıtlığı önemli bir toplumsal sorundur. Dünya Kaynakları Enstitüsü (World Resources Institute - WRI) tarafından yapılan bir araştırmaya göre dünyanın belirli bölgelerinde su stresi artıyor. Enstitünün web sitesinde yer alan Rutger Willem Hofste, Paul Reig ve Leah Schleifer imzalı yazıda bu konuda geniş bilgi veriliyor. Su stresi belirli bir zaman diliminde su talebinin su arzını aştığı durumlar için kullanılır. Su stresi çeşitli faktörler nedeniyle var olan suyun hem miktarında, hem de kalitesinde azalma demektir. Bir diğer tanımlama şöyle: Yıllık su rezervleri kişi başına bin 700 metreküpün altına düştüğünde bölge su stresi yaşıyor. Su stresi insan hayatı, geçimi, ekonomisi için ciddi tehlike oluşturur. Rapora göre biz insanlar gerekli önlemleri almazsak su stresi sorunu artmaya devam edecek. Nüfus artışı, sosyo-ekonomik kalkınma, şehirleşme gibi faktörler su talebini artırıyor.

 

Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün Akedük Suyu Risk Atlası raporuna göre dünya nüfusunun dörtte birine ev sahipliği yapan 17 ülke aşırı su stresi yaşıyor. Bu ülkeler Katar, İsrail, Lübnan, İran, Ürdün, Libya, Kuveyt, Suudi Arabistan, Eritre, Birleşik Arap Emirlikleri, San Marino Cumhuriyeti, Bahreyn, Hindistan, Pakistan, Türkmenistan, Umman ve Botsvana’dır. Raporda bu ülkeler “Extremely high baseline water stress” grubuna konuyor. Bu ülkelerde tarım, endüstri ve belediyeler yılda ortalama var olan suyun yüzde 80’ini tüketiyor. Söz konusu 17 ülkeden 12’si Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da bulunuyor. Bu çok önemli. Sıralamada birinci sırada Katar, ikinci sırada İsrail, üçüncü sırada Lübnan yer alıyor.

 

İkinci grup olan “High baseline water stress” grubunda 44 ülke yer alıyor. Bu ülkeler dünya nüfusunun üçte birine ev sahipliği yapıyorlar. İkinci gruptaki ülkeler arasında Kıbrıs ve Türkiye de yer alıyor. Kıbrıs 19. sırada. Yani ilk 17 ülkeye çok yakın. Türkiye 32. sırada bulunuyor. Bu ülkelerde var olan suyun ortalama yüzde 40’ı tüketiliyor. Taleple arz arasındaki fark az olduğu için bu ülkeler kuraklık ve bezeri durumlarda zorluklarla karşılaşıyorlar. Raporda belirtilen bir diğer önemli nokta bir ülke su stresi grubunda olmada da belirli bölgelerinin su stresi yaşayabileceği yönündedir. Örneğin ABD stres sıralamasında 48. sırada yer alsa da New Mexico üst düzeyde su stresi yaşıyor.

 

En fazla su stresine sahip 17 ülkenin 12’sinin Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinde yer alması son derece anlamlı ve önemlidir. Bu bölge sıcak ve su kaynakları az. Nüfusun hızla artması ve diğer faktörler bölgede su talebini artırıyor. İklim değişikliği ve sonuçlarını da hesaba kattığımızda bu bölgenin karşılaşacağı sorunları tahmin edebiliriz. Rapora göre alınabilecek bazı önlemler var. Bölgedeki atık suların yüzde 82’si arıtılıp tekrar kullanılmıyor. Umman, Körfez İşbirliği Ülkeleri, atık suların arındırılarak yeniden kullanımı konusunda adımlar atıyorlar. Bu olumlu bir gelişme.

 

Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün Akedük Suyu Risk Atlası raporuna göre su stresi su güvenliği konusunun sadece bir boyutudur. Sorunun çözümünde su yönetimi önemli rol oynamaktadır. Tarımda doğru yöntemler kullanarak, suyu arıtıp yeniden kullanarak, su israfının ve su kaybının önüne geçerek bazı başarılar elde edilebilir.

   

Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün web sitesinde yer alan “17 Countries, Home to One-Quarter of the World's Population, Face Extremely High Water Stress” başlıklı yazıda çarpıcı bazı örnekler de veriliyor. Hindistan’ın 6. büyük şehri olan Chennai’de halen göletler bomboş. Geçen yıl Güney Afrika’da Cape Town buna benzer bir durum yaşamıştı. Bir önceki yıl İtalya’nın başkenti Roma’da ciddi su sıkıntısı yaşanmıştı. Su sorunu çok ciddi bir sorun olarak karşımızda duruyor. Gelecekteki savaşların petrol savaşları değil, su savaşları olacağı yönünde çok sayıda kitap, makale yazıldı. Bu uyarıları ciddiye almamız lazım. Su stresinin en fazla yaşandığı Ortadoğu’da anlaşmazlıkların giderek su konusu etrafında yoğunlaşması sürpriz olmayacaktır. Bir dostum bana örneğin İsrail için suyun ne kadar önemli olduğunu hatırlattı. İsrail, bölgedeki su kaynaklarından pay almak için elinden geleni yapacaktır. Elbette su sorunlarının illa da savaşa yol açması gerekmez. Devletler kendi aralarında konuşarak bu sorunlara çözüm üretebilirler. Aklın yolu budur.

 
Etiketler: Su, Stresi, Artarken,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ocak 2020
Sonuna kadar Putin
130 Okunma.
16 Ocak 2020
Yükselen yıldız Putin
245 Okunma.
12 Ocak 2020
Dünya Ekonomik Forumu 50. toplantısı
283 Okunma.
10 Ocak 2020
Süleymani’den sonra
117 Okunma.
05 Ocak 2020
Ortadoğu’da deprem
188 Okunma.
02 Ocak 2020
2020’ye Girerken
183 Okunma.
30 Aralık 2019
İdlib Trajedisi
200 Okunma.
27 Aralık 2019
Libya Çıkmazı
261 Okunma.
22 Aralık 2019
Libya'nın Geleceği
637 Okunma.
13 Aralık 2019
İngiltere Kaderini Oyluyor
457 Okunma.
09 Aralık 2019
Cezayir nereye?
286 Okunma.
02 Aralık 2019
Kritik NATO zirvesi
476 Okunma.
29 Kasım 2019
BM: Felakete doğru gidiyoruz
237 Okunma.
21 Kasım 2019
İran da hareketlendi
216 Okunma.
18 Kasım 2019
Enerji Perspektifleri
231 Okunma.
14 Kasım 2019
Erdoğan Washigton’da
290 Okunma.
11 Kasım 2019
Berlin Duvarı
300 Okunma.
08 Kasım 2019
Bilim İnsanları Uyarıyor
500 Okunma.
04 Kasım 2019
30 Yıl Sonra Doğu Avrupa
473 Okunma.
01 Kasım 2019
Şili’de Halk Ayaklanması
321 Okunma.
28 Ekim 2019
2019 Küresel Servet Raporu
546 Okunma.
24 Ekim 2019
Lübnan Ayakta
325 Okunma.
21 Ekim 2019
Brexit Bilmecesi
331 Okunma.
17 Ekim 2019
Putin Suudi Arabistan’da
268 Okunma.
14 Ekim 2019
Dünyada Rekabetin Durumu
214 Okunma.
10 Ekim 2019
Irak’ta Protestolar
288 Okunma.
07 Ekim 2019
Yaşanamaz Dünya
301 Okunma.
05 Ekim 2019
Çin Halk Cumhuriyeti 70 yaşında
242 Okunma.
30 Eylül 2019
Trump Azledilecek mi?
170 Okunma.
26 Eylül 2019
Mısır Hareketlenirken
215 Okunma.
23 Eylül 2019
İklim Değişikliği: Milyonlar Sokaklarda
207 Okunma.
20 Eylül 2019
Suudi Arabistan Krizi
407 Okunma.
16 Eylül 2019
Netanyahu’nun Kaderi
520 Okunma.
13 Eylül 2019
Demokrasinin Sonu mu?
434 Okunma.
09 Eylül 2019
Kaftancıoğlu’ndan Çok Korkmuşlar
763 Okunma.
06 Eylül 2019
Brexit Kazanı Fokur Fokur
548 Okunma.
02 Eylül 2019
İngiliz Demokrasisine Darbe
527 Okunma.
30 Ağustos 2019
Afganistan’da Barış Olacak Mı?
548 Okunma.
25 Ağustos 2019
Kritik G7 Zirvesi
587 Okunma.
23 Ağustos 2019
Enerjide Geçiş Dönemi
423 Okunma.
18 Ağustos 2019
Keşmir Krizi Büyüyor
678 Okunma.
16 Ağustos 2019
Protestolar: Hong Kong, Rusya
449 Okunma.
12 Ağustos 2019
AB’nin Zayıf Halkası İtalya
309 Okunma.
05 Ağustos 2019
Çin ve Dünyamız
345 Okunma.
29 Temmuz 2019
Mitsodakis Gelirken
311 Okunma.
25 Temmuz 2019
Boris Johnson Dönemi
221 Okunma.
21 Temmuz 2019
Körfez’de Sular Isınırken
248 Okunma.
19 Temmuz 2019
Dünyada Enerji Durumu
280 Okunma.
15 Temmuz 2019
S-400 Füzeleri Varırken
281 Okunma.
12 Temmuz 2019
Türkiye Niçin Yalnız?
312 Okunma.
07 Temmuz 2019
Yunanistan Sandık Başında
280 Okunma.
04 Temmuz 2019
Aşırı Sıcaklar
243 Okunma.
30 Haziran 2019
G20 Zirvesine Bakış
259 Okunma.
24 Haziran 2019
Dünya Nüfus Beklentisi
308 Okunma.
21 Haziran 2019
Mursi’nin Öldürülmesi
262 Okunma.
17 Haziran 2019
Körfezde Tehlikeli Gerginlik
343 Okunma.
14 Haziran 2019
S-400, F-35 Krizi
299 Okunma.
10 Haziran 2019
Sudan’da Tiananmen
330 Okunma.
07 Haziran 2019
Ortadoğu’yu Şekillendiren Savaş
291 Okunma.
02 Haziran 2019
Tiananmen Meydanı
309 Okunma.
31 Mayıs 2019
“Yüzyılın Şakası”
363 Okunma.
27 Mayıs 2019
Theresa May: Yolun Sonu
362 Okunma.
25 Mayıs 2019
Felakete Doğru mu?
320 Okunma.
20 Mayıs 2019
Müslüman Kardeşler Terörist mi?
407 Okunma.
17 Mayıs 2019
ABD-Çin Ticaret Savaşları
361 Okunma.
12 Mayıs 2019
İran’la Savaş mı?
443 Okunma.
10 Mayıs 2019
Biyolojik Çeşitlilik Tehlikede
363 Okunma.
06 Mayıs 2019
Demokrasinin Performansı
302 Okunma.
02 Mayıs 2019
Silahlanma Yarışları
352 Okunma.
26 Nisan 2019
Sri Lanka Katliamı
386 Okunma.
22 Nisan 2019
Komedyen Devlet Başkanı
431 Okunma.
19 Nisan 2019
Notre Dame Trajedisi
384 Okunma.
15 Nisan 2019
Sudan: Mücadeleye Devam
397 Okunma.
12 Nisan 2019
Dünyanın En İlginç Seçimleri
427 Okunma.
08 Nisan 2019
Netanyahu’nun Kaderi
450 Okunma.
05 Nisan 2019
NATO 70 Yaşında
487 Okunma.
01 Nisan 2019
Theresa May’in Sonu
436 Okunma.
29 Mart 2019
Cezayir, Sudan: Demokratik Değişim Yakın Mı?
451 Okunma.
25 Mart 2019
Kazakistan’da Siyasi Değişim (Mi?)
441 Okunma.
22 Mart 2019
Katliam ve Seçimler
455 Okunma.
17 Mart 2019
Yeni Zelanda Katliamı
538 Okunma.
14 Mart 2019
İngiltere: Bundan Sonra Ne Olacak?
518 Okunma.
10 Mart 2019
Brexit: Kritik Hafta
578 Okunma.
07 Mart 2019
Macron Ne Diyor?
590 Okunma.
04 Mart 2019
Hindistan Ve Pakistan Ateşle Oynamamalı
577 Okunma.
02 Mart 2019
Ah Brexit, Vah Brexit
544 Okunma.
25 Şubat 2019
Böcekler ve Geleceğimiz
635 Okunma.
22 Şubat 2019
Gitmeyi Bilmeyen Liderler
711 Okunma.
19 Şubat 2019
Münih Güvenlik Konferansı
891 Okunma.
14 Şubat 2019
Enerji Devlerinin Sorumluluğu
405 Okunma.
10 Şubat 2019
Batı Avrupa, Doğu Avrupa
405 Okunma.
08 Şubat 2019
Tsipras’ın Türkiye Ziyareti
406 Okunma.
03 Şubat 2019
İran Devrimi 40 Yaşında
416 Okunma.
31 Ocak 2019
Sudan’da Değişim Olacak Mı?
406 Okunma.
Haber Yazılımı