“KKTC Arıcılığın Geliştirilmesi Kırsal Kalkınma Projesi” kapsamında ilk etapta devlete kayıtlı 170 arıcıya bin modern ve polen tuzaklı arı kovanı ile arıcılık ekipmanları teslim edildi. Başbakan Ünal Üstel, arıcılık sektörüne sağlanan toplam desteğin 2026 yılında 23 milyon 815 bin TL’ye ulaşmasının hedeflendiğini açıkladı. TİKA Başkanı Abdullah Eren ise iki etapta toplam 2 bin kovanın üreticilerle buluşturulacağını söyledi.
“KKTC Arıcılığın Geliştirilmesi Kırsal Kalkınma Projesi – Kovan Dağıtım Töreni”, Lefkoşa Millet Bahçesi’nde gerçekleştirildi.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) desteği, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Hayvancılık Dairesi ile Kuzey Kıbrıs Arıcılar Birliği iş birliğinde hayata geçirilen proje kapsamında üreticilere modern kovan ve ekipman desteği sağlandı.
Törene Başbakan Ünal Üstel, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, TİKA Başkanı Abdullah Eren, Arıcılar Birliği Başkanı Serhan Kara, kurum ve kuruluş temsilcileri ile arıcılar katıldı.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan programda konuşmaların ardından kovan hak ediş sertifikaları ve arıcılık ekipmanları üreticilere teslim edildi.
170 arıcıya bin modern kovan
Projenin birinci aşaması kapsamında Arıcılar Birliği üyesi ve devlete kayıtlı 170 üreticiye bin modern arı kovanı dağıtıldı.
Üreticilere ayrıca TİKA tarafından hazırlanan çantalarda arıcılık maskesi, körük ve el demiri desteği verildi. Törende modern kovanlar incelenerek üreticilere özellikleri hakkında bilgi verildi.
Program toplu fotoğraf çekimiyle tamamlandı.
Üstel: “Arıcımızın yükünü hafifletiyoruz”
Başbakan Ünal Üstel, proje kapsamında dağıtılan kovanların modern ve polen tuzaklı olduğunu belirterek, sağlanan desteğin üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sağlayacağını söyledi.
Üstel, “Arıcımızın yükünü hafifletiyor, üretim kapasitesini artırıyor, balımızın kalitesini ve verimliliğini ileriye taşıyoruz.” dedi.
Arıcılık sektörüne verilen desteklerin her yıl artırıldığını ifade eden Üstel, kovan başı desteğinin 2023 yılında 120 TL iken 2026 yılında 400 TL’ye, 2025 yılında 220 TL olan arı besleme desteğinin ise 2026’da 350 TL’ye yükseltildiğini kaydetti.
Arıcılığa 2026’da 23,8 milyon TL destek hedefi
Üstel’in verdiği bilgilere göre arıcılık sektörüne 2023 yılında 2 milyon 476 bin TL, 2024’te 5 milyon 75 bin TL, 2025’te ise 11 milyon 359 bin TL destek sağlandı.
2026 yılında toplam desteğin 23 milyon 815 bin TL’ye ulaşması hedefleniyor.
Kovan dağıtım projesinin toplam değerinin yaklaşık 4 milyon TL olduğunu belirten Üstel, her kovanın yeni bir üretim alanı ve gelir kapısı anlamına geldiğini ifade etti.
“Tarım ve hayvancılığa yaklaşık 6,2 milyar TL destek sağladık”
Üstel, 2023-2025 döneminde tarım ve hayvancılığa yaklaşık 6,2 milyar TL destek sağlandığını söyledi.
Tarımsal destek bütçelerinin yüzde 321 artırıldığını belirten Üstel, doğal afetler ve kuraklık nedeniyle üreticilere yaklaşık 1,5 milyar TL tarım sigortası tazminatı ödendiğini kaydetti.
Üstel ayrıca Güzelyurt’ta 15 bin ton kapasiteli ve 10 milyon 500 bin dolar değerindeki Soğuk Hava Entegre Tesisi’nin tamamlandığını, narenciye üreticilerine yaklaşık 231 milyon TL destek sağlandığını söyledi.
Küçükbaş süt üretiminde yüzde 51, büyükbaş süt üretiminde yüzde 14,5 artış sağlandığını ifade eden Üstel; sütte soğuk zincir oranının yüzde 99,5’e, hayvan hastalıklarına karşı aşılama oranının yüzde 98,5’e ve pestisit ile kalıntı denetimlerindeki uygunluk oranının yüzde 99,4’e ulaştığını belirtti.
Çavuş: “Arıcılarımıza yeni bir gelir sağlıyoruz”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, projenin yalnızca kovan dağıtımından ibaret olmadığını belirterek, “Bugün arıcılarımıza yeni bir gelir sağlıyoruz. Ayrıca yeni bir ürünle birlikte aslında sürdürülebilirliği de ortaya koyuyoruz. O yüzden bu proje çok önemli.” dedi.
Arıcılığa yönelik desteklerin son yıllarda düzenli olarak artırıldığını ifade eden Çavuş, 2026 itibarıyla kovan başı desteğinin 400 TL, arı besleme desteğinin 350 TL, kraliçe arı desteğinin ise 450 TL olduğunu açıkladı.
Çavuş; bal satış desteği ve sosyal sigorta prim desteği gibi uygulamalarla da üreticilerin desteklendiğini kaydetti.
TİKA iki etapta 2 bin kovan dağıtacak
TİKA Başkanı Abdullah Eren ise kurumun dünya genelinde yaklaşık 35 bin proje gerçekleştirdiğini ve 57 ülkede faaliyet gösterdiğini söyledi.
TİKA’nın 2019’dan bu yana KKTC’de faaliyet gösterdiğini belirten Eren, “Lefkoşa ofisimiz, 277 projeyi bugüne kadar hayata geçirdi.” dedi.
Bu projelerin yaklaşık 30’unun tarım, hayvancılık ve ormancılık alanlarında olduğunu kaydeden Eren, arıcılık projesi kapsamında iki etapta toplam 2 bin kovanın üreticilere dağıtılacağını açıkladı.
Eren, TİKA’nın üretim ve istihdamı artırmayı, üreticinin emeğine değer katmayı ve yerel imkânları harekete geçirmeyi amaçlayan projelere destek vermeye devam edeceğini söyledi.
Eren ayrıca Kuzey Kıbrıs’ın uzun yıllardır izolasyon ve ambargolarla karşı karşıya bulunduğunu belirterek, KKTC vatandaşlarının üretime yönelik çalışmalarını desteklemeye devam edeceklerini ifade etti.
Kara: “Koloni varlığımız yüzde 40 arttı”
Kuzey Kıbrıs Arıcılar Birliği Başkanı Serhan Kara da projenin ülke arıcılığının geliştirilmesi ve üretim gücünün artırılması açısından önemli olduğunu söyledi.
Kıbrıs balının değerini ve üreticilerin gelirlerini artırmayı hedeflediklerini belirten Kara, son dört yılda sağlanan desteklerle koloni varlığının yüzde 40 oranında arttığını ifade etti.
Kara, geçmişte ülkeye her yıl ithal bal geldiğini, bugün ise yerli arıcılığın güçlenmesiyle ithal bala duyulan ihtiyacın önemli ölçüde azaldığını söyledi.
