Türkiye Enerji Stratejileri Politikaları ve Araştırma Merkezi (TESPAM) ile Yakın Doğu Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen IV. Uluslararası EastMed Energy Forumu kapsamında yer alan “Peace Talks” oturumu çevrim içi olarak gerçekleştirildi.
TESPAM’dan yapılan açıklamaya göre, moderatörlüğünü Gazeteci ve TESPAM Kıbrıs Temsilcisi Emre Diner’in üstlendiği oturumda; eski Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Katrougalos, Kıbrıslı Rum eski müzakereci Andreas Mavroyiannis, Kıbrıslı Türk eski müzakereci Mustafa Ergün Olgun ve eski Birleşmiş Milletler diplomatı Anil Trigunayat konuşmacı olarak yer aldı.
Oturumda, Doğu Akdeniz’de enerji politikaları, bölgesel aktörler ile küresel güçlerin enerji stratejileri ve İsrail-Filistin savaşı sonrası bölgede yaşanan gelişmeler ele alındı.
Katrougalos: “Enerji, iş birliği kadar gerilimi de tetikleyebilir”
Eski Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Katrougalos, Doğu Akdeniz’de enerjinin hem iş birliğini teşvik eden hem de gerilimleri artıran bir unsur olduğuna dikkat çekti. Bölgedeki mevcut tabloyu “karmaşık bir jeopolitik bulmaca” olarak tanımlayan Katrougalos, fosil yakıtlardan çıkış hedefleri, siyasi gelişmeler ve bölgesel çatışmaların enerji politikalarının geleceğini şekillendirdiğini söyledi.
Türkiye ve Yunanistan’ın yaklaşımlarındaki farklılıkların, deniz yetki alanları ve doğal kaynaklar konusundaki görüş ayrılıklarıyla daha da belirginleştiğini ifade etti.
Mavroyiannis: “Enerji tartışmaları daha geniş siyasi dinamiklerle bağlantılı”
Kıbrıslı Rum eski müzakereci Andreas Mavroyiannis, Doğu Akdeniz’deki mevcut durumu “altüst olmuş” şeklinde nitelendirerek, doğru analiz ve ortak bir gelecek vizyonunun önemine vurgu yaptı.
Enerji üretim ve taşınma biçimlerinin köklü biçimde değiştiğini belirten Mavroyiannis, bölgedeki anlaşmazlıkların yalnızca enerjiyle sınırlı olmadığını, daha geniş siyasi ve bölgesel dinamiklerle bağlantılı olduğunu söyledi.
Avrupa’daki entegrasyon deneyimlerine değinen Mavroyiannis, kaynakların ortaklaştırılmasının barış ve iş birliğini güçlendirdiğini hatırlatarak, Kıbrıs sorununun çözümünde enerji boyutunun barış kültürünü destekleyici bir araç olarak kullanılabileceğini ifade etti.
Olgun: “Kalıcı çözüm karşılıklı saygı ve eşit statüyle mümkün”
Kıbrıslı Türk eski müzakereci Mustafa Ergün Olgun, Avrupa ve Kıbrıs’ın karşı karşıya olduğu meydan okumaların yalnızca bölgesel değil, küresel gelişmelerle de doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti.
Avrupa Birliği’nin kuruluş felsefesine atıfta bulunan Olgun, çatışmaların kök nedenlerine odaklanılması ve somut çözüm adımlarının belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Kıbrıs’ta kalıcı barışın temelinin karşılıklı saygı ve eşit statü olduğunu ifade eden Olgun, Türkiye-Avrupa ilişkilerinin ve bu karşılıklı bağımlılığın, Doğu Akdeniz’de enerji ve bölgesel iş birliği açısından kritik önemde olduğunu söyledi.
Trigunayat: “Çoklu krizler küresel iş birliğini zorunlu kılıyor”
Eski Birleşmiş Milletler diplomatı Anil Trigunayat, dünyadaki krizlerin giderek “çoklu kriz” niteliği kazandığını belirterek, bunun küresel istikrarsızlığı derinleştirdiğini ifade etti.
Rusya-Ukrayna savaşı ve İsrail-Gazze çatışmasının uluslararası düzen üzerindeki etkilerine değinen Trigunayat, uluslararası hukuk ve kurallara dayalı sistemin zayıfladığını söyledi.
Diyalog, diplomasi ve kalkınmaya daha fazla odaklanılması gerektiğini vurgulayan Trigunayat, çok taraflı iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesinin artık zorunlu hale geldiğini kaydetti.
