Cenevre’den New York’a sessiz geçiş, BM’nin gevşek federasyon planı ve 10 gün sonra verilecek yanıt… Kıbrıs Türk tarafı kritik bir eşikte.
Aziz Karaaziz’in analiziyle,
Kıbrıs Türk tarafı, uzun süredir müzakere masasına oturmak için altı maddelik koşul listesini muhataplarına sunmuş, bu koşulların tümünün karşılanmasında ısrar etmişti. Ancak gelişmeler farklı bir yöne evriliyor. Kıbrıs Türk tarafı, bu kararlı pozisyona rağmen, “beş artı bir formatındaki gayri resmi zirveye” katılım gösterdi. Bu durum ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde hem siyaset hem de toplum nezdinde ciddi soru işaretleri doğurdu.
İlk toplantı Cenevre’de yapıldı, ardından Ada’da taraflar bir kez daha buluştu. Şimdi gözler, ikinci yurt dışı buluşma olan New York zirvesine çevrilmiş durumda.
Cenevre’den New York’a geçiş ve ‘sehven’ açıklaması
Hatırlanacağı üzere, Mart ayında gerçekleştirilen ilk zirvenin ardından ikinci görüşmenin yine Cenevre’de yapılacağı duyurulmuştu. Ancak BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi María Ángela Holguín’in Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile yaptığı görüşmeden sonra “Temmuz’da New York’ta yeniden görüşeceğiz” ifadesini kullanması dikkat çekti.
BM’den gelen ilk açıklama “sehven söylenmiş bir yanlış” olsa da, süreç içinde zirve adresi sessiz sedasız New York olarak değişti. Bu değişikliğin neden yapıldığı ise halen kamuoyuna açıklanmış değil.
Holguín’in çantasında bir belge var
Aziz Karaaziz’in edindiği bilgilere göre, New York görüşmesinde taraflara bir belge sunulacak. Bu belgeyi doğrudan sunacak olan Holguín değil; sadece BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in hazırladığı belgeyi taraflara iletecek. Taraflar belgeyi okuyacak, notlarını alacak ve Holguín şu mesajı verecek:
“Sayın Genel Sekreter 10 gün sonra bu belge ile gelecek. Yanıtlarınızı hazır edin.”
Bu diplomatik hamle, sürecin “oyalama taktikleriyle” sürdürülmesini engellemeyi amaçlıyor. Zira BM bu kez net bir duruşla “10 gün sonra cevap bekliyorum” diyor.
BM masayı neden sıfırlıyor?
New York’taki zirvede masaya herhangi bir çözüm modeli konmayacak. Ne federasyon, ne iki devletli çözüm, ne de Crans Montana’nın kaldığı yerden devamı… Bu kez “sil baştan” bir başlangıç isteniyor. Bu format ilk bakışta esneklik gibi görünse de asıl hedefin “çok gevşek federasyon” önerisini taraflara sunmak olduğu iddia ediliyor.
BM’ye yakın kaynaklar, bu öneriyi Eylül ayında resmi müzakerelere zemin hazırlamak için sunmak istiyor. Böylelikle taraflar daha yumuşak ve geçişli bir modele çekilmek isteniyor.
Zor bir karar: Gayri resmi masaya mı oturuluyor?
Kıbrıs Türk tarafının bu sürece nasıl yanıt vereceği merak konusu. Özellikle seçim arifesindeki KKTC’de, verilecek karar hem diplomatik hem de siyasal sonuçlar doğuracak.
Guterres’in “koşulsuz masaya oturun” çağrısı karşısında, Kıbrıs Türk tarafı gayri resmi zirvenin gayri resmi masaya dönüşmesini kabul edecek mi?
Bu kritik sorunun yanıtı, önümüzdeki 10 gün içerisinde netleşecek.
Aziz Karaaziz’in “Gayri Resmi Masaya mı Oturuluyor?” yazısını okumak için TIKLAYINIZ
