Yakın Doğu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özge Özden, yaz sıcaklarının etkisini artırdığı bugünlerde doğru sulama, kurakçıl peyzaj ve iklim dostu bitki seçiminin bahçelerin geleceği için kritik önem taşıdığını söyledi.
Yaz aylarında etkisini artıran aşırı sıcaklar, yalnızca insan sağlığını değil, bahçeler ve yeşil alanlar üzerindeki baskıyı da artırıyor. Özellikle Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde iklim değişikliğinin etkileri her geçen yıl daha fazla hissedilirken, uzmanlar suyun verimli kullanıldığı ve kuraklığa dayanıklı bitkilerin tercih edildiği kurakçıl peyzaj uygulamalarının artık bir seçenek değil, sürdürülebilir yaşamın vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguluyor.
Dünyanın ilk 500 üniversitesi arasında yer alan Yakın Doğu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özge Özden, yaz sıcaklarında bitkilerin sağlıklı kalabilmesi için doğru bakım yöntemlerinin uygulanmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
Kurakçıl peyzaj geleceğin bahçelerini şekillendiriyor
Prof. Dr. Özge Özden, iklim değişikliğiyle birlikte geleneksel peyzaj anlayışının yerini su tasarrufu sağlayan, iklim koşullarına uyumlu ve sürdürülebilir uygulamalara bırakması gerektiğini ifade etti.
Kurakçıl peyzajın yalnızca daha az sulama anlamına gelmediğini belirten Özden, doğru bitki seçimi, toprağın nemini koruyan uygulamalar ve suyu verimli kullanan tasarımlarla hem estetik hem de sürdürülebilir yaşam alanlarının oluşturulabileceğini söyledi.
Sulamayı sabah erken veya akşam yapın
Yaz aylarında en sık yapılan hatalardan birinin öğle saatlerinde sulama olduğunu belirten Prof. Dr. Özge Özden, şu uyarılarda bulundu:
“Sulama mümkün olduğunca sabahın erken saatlerinde veya güneşin etkisini kaybetmeye başladığı akşamüstü yapılmalıdır. Öğle saatlerinde yapılan sulamalarda suyun büyük bölümü buharlaşarak kaybolurken, yapraklarda yanıklara da neden olabilir.”
Bitkilerin sık sık az miktarda değil, kök bölgesini derinlemesine ıslatacak şekilde sulanmasının daha sağlıklı olduğunu ifade eden Özden, damlama sulama sistemlerinin hem su tasarrufu sağladığını hem de bitkinin ihtiyacı olan nemi doğrudan köklere ulaştırdığını söyledi.
Malç uygulaması su kaybını azaltıyor
Toprak yüzeyinin yaz aylarında açık bırakılmasının nem kaybını hızlandırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Özge Özden, saman, çam kabuğu, kuru yaprak ve budama artıklarıyla yapılan organik malç uygulamasının toprağın nemini koruduğunu belirtti.
Malç sayesinde toprağın sıcaklığının dengelendiğini, sulama ihtiyacının azaldığını ve organik madde miktarının arttığını ifade eden Özden, bu yöntemin yabancı ot oluşumunu da önemli ölçüde engellediğini söyledi.
Genç fidanlar sıcaklardan daha fazla etkileniyor
Aşırı sıcakların özellikle yeni dikilen fidanlar ile hassas süs bitkileri üzerinde ciddi stres oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Özge Özden, gölgeleme tülleri, pergolalar ve bahçe şemsiyeleriyle bitkilerin doğrudan güneş ışığından korunmasının gelişimlerini olumlu yönde etkilediğini kaydetti.
Akdeniz iklimine uygun bitkiler tercih edilmeli
İklim değişikliği nedeniyle peyzaj anlayışının değişmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Özge Özden, fazla su tüketen bitkiler yerine kuraklığa dayanıklı türlerin tercih edilmesini önerdi.
Özden, Akdeniz iklimine uyum sağlayan;
- Lavanta
- Biberiye
- Adaçayı
- Kekik
- Hibiscus
- Sardunya
- Lantana
gibi bitkilerin hem daha az su tükettiğini hem de yaz sıcaklarına karşı yüksek dayanıklılık gösterdiğini ifade etti.
Bahçelerde mikro serin iklim oluşturulabilir
Bahçe tasarımının da sıcaklıkla mücadelede önemli rol oynadığını belirten Prof. Dr. Özge Özden, küçük havuzlar, göletler ve su öğelerinin bulunduğu alanlarda buharlaşma sayesinde ortam sıcaklığının dengelendiğini söyledi.
Bu uygulamaların yalnızca bitkileri değil, kuşlar, arılar ve diğer faydalı canlılar için de yaşam alanı oluşturduğunu belirten Özden, biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sağladığını ifade etti.
Belediyelere iklim dostu peyzaj çağrısı
Prof. Dr. Özge Özden, kurakçıl peyzaj uygulamalarının yalnızca ev bahçelerinde değil, belediyeler tarafından düzenlenen parklar ve açık alanlarda da yaygınlaştırılması gerektiğini belirterek, iklim dostu peyzaj projelerinin toplumda doğal kaynakların bilinçli kullanımı konusunda örnek oluşturacağını söyledi.
