Kolimbos Ormanı olarak bilinen Salamis bölgesindeki kamuya ait orman arazisinde karavanların yanı sıra konteyner, ahşap ve kalıcı nitelik taşıdığı ileri sürülen yapıların çoğalması yeniden tartışma konusu oldu. 2021 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ise alanın mülkiyetinin Orman Dairesi’nde olduğunu ve Yeniboğaziçi Belediyesi’nin alanın toplumun kullanımına açılması amacıyla yetkilendirildiğini ortaya koyuyor.
Salamis bölgesindeki Kolimbos Ormanı içerisinde bulunan Salamis Karavan Kamping Alanı, yapılaşmaya ilişkin iddialarla yeniden gündemde.
Bölgeden aktarılan bilgilere göre, geçmişte ağırlıklı olarak karavan kamp alanı niteliğinde kullanılan arazide zaman içerisinde karavanlara bitişik yapılar, konteynerler ve ahşap yapılar oluşturuldu. Bazı yapıların kampçılık faaliyetinin sınırlarını aşarak kalıcı konut görünümüne dönüştüğü ileri sürülüyor.
Söz konusu iddialar, bölgenin orman arazisi olması ve geçmişten bugüne kamu kurumlarının yetki ve sorumluluğunda bulunması nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
Bakanlar Kurulu kararı ne diyor?
Ajans Cyprus’un incelediği Bakanlar Kurulu kayıtlarına göre, 30 Mart 2021 tarihli E.S.(K-I)393-2021 sayılı “Salamis Kamping Alanı ile İlgili Yeniboğaziçi Belediyesi’nin Yetkilendirilmesi” kararı, alanın statüsüne ilişkin önemli bilgiler içeriyor.
Kararda Salamis Karavan Kamping Tesisi’ndeki yönetim boşluğunun giderilmesi ve alanın kamusal alan olarak değerlendirilerek tüm halkın kullanımına sunulması amacı açıkça belirtiliyor.
Daha da önemlisi, Bakanlar Kurulu kararında alanın “esas mülk sahibi” Orman Dairesi olarak tanımlanıyor. Karara göre Orman Dairesi, Çevre Koruma Dairesi ve Yeniboğaziçi Belediyesi’nin yer aldığı bir yapı oluşturulması; çevresel kuralların gözetilmesi ve alanın toplumun kullanımına açılması amacıyla Yeniboğaziçi Belediyesi’nin yetkilendirilmesi öngörülüyor. Denetim görevi ise Orman Dairesi ile Çevre Koruma Dairesi’ne veriliyor.
Resmî kayıtlarda adı: Kolymbos Ormanı
Bölgenin orman niteliği yalnızca 2021 tarihli Bakanlar Kurulu kararından anlaşılmıyor.
KKTC Ombudsmanlığının daha eski tarihli incelemesinde de Salamis Karavan Kamping Tesisi’nin “Kolymbos Ormanı olarak bilinen” bölgede yer aldığı ve 171 numaralı parsel üzerinde bulunduğu belirtiliyor.
Ombudsman raporundaki tarihçe ayrıca alanın yönetiminin yıllar içerisinde farklı kurum ve kuruluşlara bırakıldığını gösteriyor. Rapora göre tesisin bakım, idame ve işletilmesi 1991’den itibaren yapılan protokollerle çeşitli dönemlerde Yeniboğaziçi Belediyesi ve Kamp-Der’e verildi; Turizm Bakanlığı da 2009’da alanı 17 Şubat 2019’a kadar Kamp-Der’e kiraladı.
Bu kayıtlar, alanın özel mülkiyete dönüşmüş bir konut bölgesi olduğu anlamına gelmiyor; aksine kamu kurumlarının yetki, işletme ve denetimine konu olmuş bir orman ve kamp alanı niteliğini ortaya koyuyor.
2007’de de Yeniboğaziçi Belediyesi’ne devredilmişti
Resmî Gazete kayıtlarında Salamis Kamping Tesisi’ne ilişkin daha eski Bakanlar Kurulu kararları da bulunuyor.
27 Haziran 2007 tarihli S(K-II)1260-2007 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, Mayıs 2006’da Kamp-Der’e devredildiği belirtilen Salamis Kamping Tesisi’nin yeniden Yeniboğaziçi Belediyesi’ne devredilmesi onaylanmıştı.
Dolayısıyla Salamis Kamping Alanı’nın idaresiyle ilgili tartışmanın yeni olmadığı, alanın kullanım ve yönetim biçiminin yaklaşık 20 yıldır çeşitli resmî işlemlere konu olduğu görülüyor.
Kaçak yapılaşma tartışması da yeni değil
Bugün gündeme getirilen karavanlara ek yapılar, konteynerler ve kalıcı yapılaşma iddialarının benzerleri geçmişte de resmî makamların gündemine geldi.
Ombudsman’ın incelemesinde, Yeniboğaziçi Belediyesi’nin verdiği bilgiler aktarılırken Salamis Kamping Alanı’nda Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası’na aykırı kaçak inşaatların bulunduğunun belediye tarafından bildirildiği kayda geçirildi.
Yeniboğaziçi Belediyesi de 2020 yılında yaptığı açıklamada başlangıçta “taşınabilir karavan kamp tesisi” olarak kurulan alanda zaman içinde çarpık ve kalıcı nitelikte yapılaşmanın arttığını savunmuş, tesisin yeniden mevzuata uygun hale getirilmesi amacıyla yasal işlem başlattığını açıklamıştı.
Bu nedenle mevcut yapıların hukuki statüsünün tek tek belirlenmesi; hangi yapıların izinli olduğu, hangilerinin ruhsat veya çevresel onayının bulunmadığı ve son yıllarda yeni yapılaşmaya hangi kurumun hangi hukuki dayanakla izin verdiğinin açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Belediye orman arazisini hangi koşullarla kullandırıyor?
Bugünkü tartışmanın en önemli noktalarından biri de Yeniboğaziçi Belediyesi’nin alandaki uygulamaları.
Bölgede yer tahsis edildiği veya belirli bedeller karşılığında kullanım hakkı sağlandığı yönünde iddialar bulunuyor. Ancak ulaştığımız resmî belgeler, belediyenin günümüzde kimlere, hangi alanları, hangi sözleşme ve ücret karşılığında kullandırdığını tek başına doğrulamaya yeterli değil.
Bu nedenle “orman arazisi para karşılığında peşkeş çekiliyor” ifadesini doğrulanmış bir olgu olarak kullanmak yerine, kamuoyunun yanıt beklediği soruları belgeler üzerinden ortaya koymak daha güçlü olacaktır.
Yeniboğaziçi Belediyesi’nin açıklaması gereken temel noktalar şunlar: Salamis’teki orman arazisinde bireysel yer tahsisi veya kiralama yapılıyor mu; yapılıyorsa hangi mevzuata dayanıyor; elde edilen ücretler hangi kalem altında tahsil ediliyor; konteyner, ahşap yapı ve karavanlara eklenen sabit yapıların izinleri bulunuyor mu; Orman Dairesi ve Çevre Koruma Dairesi bunları denetledi mi; 2021 Bakanlar Kurulu kararındaki “tüm halkın kullanımına sunulması” ilkesi bugün nasıl uygulanıyor?
Kamusal alan mı, fiili yerleşim bölgesi mi?
Bakanlar Kurulu’nun 2021 tarihli kararındaki en dikkat çekici ifade, alanın “tüm halkımızın kullanımına sunulması” amacı.
Bu nedenle bugün cevaplanması gereken temel soru şu:
Salamis’teki Kolimbos Ormanı gerçekten bütün toplumun yararlanabildiği bir kamusal alan olarak mı yönetiliyor, yoksa zaman içerisinde belirli kişilerin uzun süreli kullanımına bırakılan fiili bir yerleşim alanına mı dönüşüyor?
Bu sorunun yanıtının yalnızca Yeniboğaziçi Belediyesi tarafından değil, karar gereğince denetim sorumluluğu bulunan Orman Dairesi ve Çevre Koruma Dairesi tarafından da kamuoyuna açıklanması gerekiyor.
Salamis yalnız değil iddiası
Benzer karavan, konteyner ve yapılaşmaların Tatlısu-Kaplıca yolu başta olmak üzere KKTC’nin farklı kıyı ve orman bölgelerinde de arttığı yönünde iddialar bulunuyor.
Ancak her bölgenin mülkiyet, imar ve çevre statüsü farklı olabileceğinden bunların ayrı ayrı resmî kayıtlarla incelenmesi gerekiyor.
Salamis örneği ise geçmiş Bakanlar Kurulu kararları ve Ombudsman kayıtları nedeniyle önemli bir örnek oluşturuyor: Kamuya ait doğal alanların geçici kamp kullanımından kalıcı yapılaşmaya dönüşüp dönüşmediği ve kamu kurumlarının buna karşı nasıl bir denetim yürüttüğü kamu yararı açısından açıklığa kavuşturulmayı bekliyor.
Ajans Cyprus olarak soruyoruz: Kolimbos Ormanı’nda bugün kaç karavan, konteyner, ahşap yapı ve sabit yapı bulunuyor? Bunların kaçı izinli? Kimlere hangi şartlarla kullanım hakkı verildi? Toplanan ücretler varsa hangi yasal dayanağa göre tahsil ediliyor? Ve en önemlisi, Bakanlar Kurulu’nun “tüm halkın kullanımına sunulması” yönündeki kararı bugün gerçekten uygulanıyor mu?
